De liefdesrelatie is de plek waar we de meest intense liefde kunnen ervaren en tegelijkertijd vaak onze diepste pijn voelen. De ander drukt feilloos op onze gevoelige plekken. Wat valt daar te leren en hoe houd je de relatie levend en liefdevol?
– Klik op een afbeelding voor het interview (1:00:59) –
Het is de plek waar we de meest intense liefde kunnen ervaren en tegelijkertijd voelen we daar ook vaak onze diepste pijn. De ander drukt dan feilloos op onze meest gevoelige plekken. Hoe komt dat nu? Wat kun je eraan doen? Wat valt er zo in de relatie te leren? Hoe houd je je relatie levend en liefdevol? En waarom is dit zo verschrikkelijk lastig? Zijn er praktische tips voor? Ik interviewde Cécile Schlangen; een ervaren relatietherapeut in Amsterdam. Ze geeft inzicht in haar werkwijze, en praktische tips, adviezen en heldere voorbeelden uit de dagelijkse praktijk om uit een negatieve dynamiek te komen of een volgende stap in je relatie te zetten.
Ze zeggen weleens dat de liefdesrelatie de ideale spiegel is. Dat het de plek is waar je het meest kunt leren omdat de ander jouw uitdagingen in het leven zo goed spiegelt. In het begin heb je dat nog niet zo in de gaten. Het is de befaamde roze wolk waarop je zit. Je bent verliefd en je wordt als magneten naar elkaar toegetrokken. De ander is in jouw ogen perfect en maakt jou compleet. Je geeft elkaar aandacht, liefde en je ziet de aardige, creatieve, spontane en aantrekkelijke kwaliteiten van de ander. De rest doet er niet zoveel toe. De tijd lijkt stil te staan en de wereld raast voorbij. Jullie zitten in een eigen en prachtig universum.
Omdat het op een bijzondere manier zo vertrouwd is, laat je ook je favoriete gedrag zien. Je gaat zorgen, je past je aan, je regelt alles, je neemt op een vertrouwde manier de verantwoordelijkheid of je bent bezig om steeds de behoeftes van de ander in te vullen. En de ander doet dat op zijn of haar manier richting jou. Jullie passen perfect bij elkaar. Het is de natuurlijke beweging die we in deze eerste periode zo makkelijk volgen. In die beweging krijgen we onbewust aandacht en liefde. Je wordt op een prachtige manier gezien!
Sommige relaties blijven in dit patroon. Partners vullen elkaar aan en voelen zich prettig in dat patroon en als het even tegen zit houden ze die beweging vol. Sommigen durven – als het schuurt – niet naar zichzelf te kijken en uit het patroon te stappen. Anderen doen dat wel. Je komt er dan achter dat dat wat je aan de ander eerst zo leuk vond ook een ‘achilles’ heeft.
Langzaam realiseer je je dat je in de zorg voor de ander misschien wel te weinig voor jezelf zorgt. Of dat de ander onvoldoende zorg voor jou heeft. Of misschien voel je bijvoorbeeld dat in je aanpassing naar de ander je eigen behoefte naar de achtergrond verschuift en daar te weinig aandacht voor is. Je merkt dat je onbewust je behoeften en wensen onvoldoende laat zien of dat er een disbalans is.
Het ‘complete gevoel’ tijdens de verliefdheid verdwijnt langzaam naar de achtergrond. En waar je eerst dacht dat de ander het allemaal voor jou ging oplossen of regelen, kom je erachter dat je iets zelf hebt op te lossen. Er is pijn, verdriet en bijvoorbeeld angst. Cécile zegt in het onderstaande interview daarover: “Je besteedt je pijn aan de ander uit. En als je dan pijn ervaart dan beschuldig je die ander van die pijn.”
Wat je vaak in de liefdesrelatie ziet, is dat je aan je partner vraagt om een onbeantwoord verlangen van vroeger in het hier en nu te vervullen. Om het gemiste in je verleden op te vullen. En dat lukt niet. Je kunt iets dat je in het verleden hebt gemist niet opvullen met een verlangen in het hier en nu. Dat heb je zelf te doen. En dat is die enorme krachtige spiegel in de relatie waar ik het eerder over had.
Als jullie in dat lastige proces de moed vinden om samen een reis naar binnen te maken dan worden jij, de ander en de relatie daar rijker en voller van. Er kan dan een prachtige, evenwichtige en liefdevolle relatie ontstaan waarin ieder zijn eigen verantwoordelijkheid neemt. Cécile zegt daarover in het onderstaand interview: “Juist door goed te staan voor je ik-identiteit, kun je je beter verhouden tot je partner. Je past je niet volledig aan en verliest daarmee niet jezelf. Je zegt wat je vindt en je kijkt wat jullie samen delen en wat je eventueel zou willen aanpassen.”
En dat is niet makkelijk. Je moet aan de bak. Je hebt dan naar die donkere plekken in jezelf af te reizen en daar iets pijnlijks te omarmen. De vraag die je jezelf zou kunnen stellen is: “Wat is het dat ik zelf zo heb gemist en dient mijn partner op te vullen?”
Het is vaak een grote en moeilijke reis die je in jezelf maakt. En in het geval van relaties is het fijn om daarbij een relatietherapeut of coach aan je zijde te hebben. En daar komt Cécile Schlangen van Het Familiehuis om de hoek kijken. Ik heb met haar gewerkt en zij doet het op een prachtige, creatieve, humorvolle en directe wijze. Zij helpt stellen om die onbewuste, verborgen patronen zichtbaar te maken, te leren begrijpen waar die vandaan komen en hoe die vervolgens aan de basis staan van die lastige dynamiek. Dat is de eerste stap. Vervolgens leert zij om dat op een intieme en kwetsbare manier in contact met de ander te brengen.
Het is soms ingewikkeld om deze reis te maken. Het helpt om daarbij de hulp van een deskundige coach in te schakelen. Hij of zij helpt jullie door dat mijnenveld te laveren en uit de crisis te komen of een volgende stap in jullie relatie te zetten. Ze zeggen weleens dat je in je volwassen leven drie of vier relaties hebt. En dat kan met dezelfde persoon! Op verschillende momenten in een relatie heb je elkaar weer te vinden om een nieuwe fase in te gaan.
Luister naar de podcast of bekijk het interview en leer meer over de dynamiek in de liefdesrelatie. Het is ook interessant voor coaches die met relatiedynamieken te maken krijgen. Kijk hoe een negatieve dynamiek in de liefdesrelatie ontstaat en via welke weg je uit deze dynamiek kunt komen. Ontvang praktische kennis, tips en adviezen om meer verbinding in je relatie te vinden en misschien wel een volgende stap in jullie relatie te zetten. In de podcast en video hoor en zie je de gehele sessie. Het artikel bevat een korte samenvatting van het interview. Klik op de onderstaande iconen om interview te lezen, bekijken of luisteren.
In het interview komen onder andere de volgende elementen aan bod:
Persoonlijke ontwikkeling helpt je om jezelf te begrijpen waardoor je de relatie ook beter gaat begrijpen. De relatie wordt daarmee diepgaander, rijker en daarmee voller. Bovendien kan je – doordat je jezelf beter begrijpt – makkelijker uit een relatiedynamiek stappen.
Als je binnenwereld meer zichtbaar is voor jezelf en je partner dan snap je niet alleen jezelf, maar ook de ander beter. Hij of zij is beter in staat om op een liefdevolle manier naar je te kijken. Ook als het lastig is. Bovendien zie je en begrijp je beter wat er in een negatieve relatiedynamiek gebeurt en wordt het makkelijker om een weg te vinden uit deze dynamiek. Dit is ook handig voor coaches.
Je ervaringen in je verleden hebben een krachtige invloed op je gedrag en daarmee ook op de dynamiek in je liefdesrelatie. Meer zicht op die ervaringen zorgt ervoor dat je het gedrag van de ander en jezelf beter gaat begrijpen. Dan is het halve werk al gedaan. In het begrip ontstaat namelijk compassie. En met compassie aan je zijde is het makkelijker om volgende stappen te zetten.
Vaak wordt het pas duidelijk aan de hand van voorbeelden. Cécile vertelt over haar eigen ervaringen en geeft voorbeelden van relatiedynamieken uit de praktijk. En legt uit hoe je een volgende stap zet.
Als je meer verbinding in de relatie wilt ervaren of je wilt uit een negatieve liefdesdynamiek stappen dan vraagt dat een moedige manier van communiceren. Het is een intieme taal die we vaak niet zo goed hebben geleerd. Juist in het leren van deze taal en je omgang daarmee zie je elkaar op een diepgaande manier, kun je beter communiceren en blijf je weg uit negatieve relatiepatronen. In het leiderschapsprogramma ‘Reizen in jezelf’ wordt deze taal je ook aangeleerd. Je ‘beoefent intimiteit’. Het is een vaardigheid die je kunt trainen. In het dagelijks leven of in een zakelijke context spreek je meer over het voeren van ‘het moedige gesprek’.
Lees meer over deze taal:
– ‘de beoefening van intimiteit;’
– ‘de 12 wetten van intimiteit.’
Aan de hand van het verhaal van Cécile snap je de relatiedynamiek beter, weet je dat het normaal is dat deze ontstaat, vlucht je er niet meer voor weg, weet je deze tijdig te stoppen en ontvang je tips om weer met elkaar in ‘flow’ te komen.
De liefde wordt vaak door hele simpele dingen aan elkaar gegeven en ontvangen. Je hebt soms onvoldoende zicht op wat je partner belangrijk vindt en als een diepgaande vorm van liefde beschouwt. De liefdestalen van Graham Chapman helpen daarbij. Door die van jezelf en van je partner te kennen, wordt de liefde zoveel makkelijker.
Een persoon heeft 3, 4 of soms wel 5 ‘relaties’ in zijn volwassen leven. En dat kán met dezelfde persoon. Het betekent dat je relatie aan veranderingen onderhevig is en je op verschillende momenten in de relatie – afhankelijk van gebeurtenissen en je levensfasen – je opnieuw tot elkaar dient te verhouden. Je hebt weer een volgende stap te zetten. Je hoort in deze podcast hoe je je op een mooie manier naar een nieuwe fase kan bewegen.
Onderstaand artikel bevat een korte samenvatting van het interview met Cécile Schlangen. Wil je praktische voorbeelden, oefeningen en tips dan is het verstandig om het gehele interview te beluisteren en de podcast en/of de video te bekijken. Je krijgt dan een volledig beeld en veel tips aan de hand van praktijkcases.
“In een liefdesrelatie zitten altijd pijnpunten en stress. In elke levensfase wordt dat weer opnieuw aangeraakt. Je elke keer opnieuw tot elkaar verhouden is de grote uitdaging. En als je daar jezelf in kunt meenemen dan heb je de ultieme liefdesrelatie.”
‘Ik denk dat we heel veel onbewust ervaren. En dat we onze eigen binnenwereld onvoldoende kennen. We hebben vaak te weinig taal in onze opvoeding en opleiding meegekregen om dat onder woorden te kunnen brengen.’
‘Jezelf leren kennen is een gezond proces. En dat gaat in stappen. Je kan niet op je 25ste dat allemaal al verwerkt hebben. Zo werkt het nu eenmaal niet in het leven. En het is gezond om dat in fases te doen. Rond mijn 50ste ben ik gescheiden en maakte ik een enorme ervaring mee. Wie ben ik eigenlijk? Terwijl ik daarvoor de boel aardig op de rit had. Maar door die scheiding kwam ik in een rollercoaster terecht. Ik moest mezelf weer terugvinden. En dat hoor ik ook veel in liefdesrelaties. “Ik ben mezelf onderweg kwijtgeraakt.” Met als gevolg dat ze in ‘gedoe’ vallen, in de stille verwijdering terechtkomen, “buiten de deur eten”, vanbinnen stil vallen en zich alleen maar op de kinderen richten of vluchten in het werk, hobby of sport.’
“Je denkt dan in de liefdesrelatie dat je de ander weer moet vinden, maar het gaat eigenlijk over hoe je jezelf weer kan inbrengen in de relatie. Het begint altijd bij jezelf.”
‘We hebben de taal om elkaar weer kunnen vinden niet geleerd. En je denkt dan in de liefdesrelatie dat je de ander weer moet vinden, maar het gaat eigenlijk over hoe je jezelf weer kan inbrengen in de relatie. Het begint altijd bij jezelf.’
‘Meer zelfkennis. Ik zie beter waardoor ik zo reageer en wat mij zo kan raken. Ik had daar voorheen geen woorden voor. Ik probeerde er wel woorden aan te geven, maar dat lag meer in de verwijten naar mijn partner. Dat als hij nou dit zou doen, dan zou ik me wel gelukkig voelen. Ik ben bewust in een persoonlijk ontwikkelingsopleiding gestapt om – na mijn scheiding – met behulp van die opleiding mezelf weer terug te vinden. En te snappen wat er allemaal zo in mij bewoog.’
– Interview Cécile Schlangen gaat onder kader verder –
Veel van ons gedrag leren we in de eerste jaren van ons leven en nemen we als een blauwdruk de rest van ons leven mee. Als we in het hier en nu in een lastige situatie komen dan kunnen we op dezelfde manier reageren als dat kleine jongetje of meisje van vroeger. In persoonlijk leiderschapsopleidingen, coachingsopleidingen en relatietherapie-opleidingen word je geleerd om die blauwdruk bij jezelf en/of bij cliënten te achterhalen. Om vervolgens een nieuwe manier aan te leren. Een manier die jou, de ander en de wereld beter dient. En dat is altijd een spannende beweging.
Onderdeel van Céciles werkwijze met stellen is om dat deel van die blauwdruk en het gedrag dat je daar op jonge leeftijd leerde en zo in de relatie parten speelt, zichtbaar te maken. Ze spreekt dan over ‘bovenkant’ waarmee ze je gedrag, je woorden en je houding in het hier en nu benoemd. Daarnaast spreekt zij over ‘onderkant’ of ‘onder water’ als het gaat over emoties – en pijn – die diep van binnen spelen. Deze hebben vaak een sterke verbinding met het verleden.
‘Het heeft me veel gebracht. Ik snap beter hoe ik mezelf kan afsluiten. In die opleiding leerde ik dat er zich in mij een “sluitsteen” bevindt waarmee ik me afsluit naar anderen. Maar dat is dezelfde plek waar een sleutel ligt om diezelfde sluitsteen te openen en jezelf vervolgens in het contact met je partner te brengen. En dat doe ik ook steeds meer naar vrienden toe. Ik laat dan niet alleen de zelfverzekerde vrouw zien – die er ook is –, maar ook een kwetsbaar meisje van 5, 6 of 7 jaar oud.’
‘In de relatietherapie laat ik de klanten teruggaan naar dat kleine meisje of jongetje van vroeger. Het is de plek of tijd waar hij of zij zich zo kwetsbaar heeft gevoeld. In de liefdesrelatie besteden we de zorg van dat kwetsbare jongetje of meisje uit aan onze partner. Hij of zij heeft dat te verzorgen. Zorg jij voor mijn kleine meisje dan gaat het tussen ons wel goed. Wat ik dan doe is dat ik mijn pijn uitbesteed aan jou. En dat uitbesteden werkt niet in de relatie. Dat betekent dat de ander er schuld aan heeft dat ik me rot voel.’
“En dat uitbesteden werkt niet in de relatie. Dat betekent dat de ander er schuld aan heeft dat ik me rot voel.”
‘Relatietherapie is niet meer dan individuele therapie in elkaars bijzijn. Doordat jij onderzoek gaat doen naar de pijnlijke ervaringen uit jouw kindertijd in het bijzijn van je partner, krijgt je partner compassie als je een stuk van dat kwetsbare kind bij je partner op zijn of haar schoot wil gooien. En ik ben na dat onderzoek veel beter in staat om dat kleine kind zelf even op schoot te nemen. En te zeggen: “Het is goed meis. Je doet het hartstikke goed.” En van daaruit maak ik mezelf kwetsbaarder zodat de ander me beter kan aanraken en steunen.’
‘Als relatietherapeut heb je niet de man als klant en de vrouw als klant. Maar hun relatie is de klant. Ik heb me tot die relatie te verhouden. Als ik me te veel tot de vrouw richt ben ik de man kwijt. Als ik me te veel tot de man richt ben ik de vrouw kwijt. Dus ik moet me elke keer tot de interactie verhouden. Sue Johnson – een Canadese relatietherapeute en bekend van het boek ‘Houd me vast’ en “Emotional Focus Therapy (EFT)” – heeft de relatiedynamiek in beeld gebracht. Zij koppelt dat aan pijnlijke en vaak onbewuste kindervaringen. We projecteren die vervolgens weer onbewust op onze partner. En door op de dynamiek te richten, krijg je de pijnlijke kinderlijke ervaringen in beeld en begrijpen stellen de dynamiek beter en zien ze hoe ze elkaar gijzelen.’
‘Je hebt de bovenkant met het gedrag, de woorden en de houding in het hier en nu. En “onder water” aan de onderkant liggen de emoties en de pijn die vaak een sterke verbinding hebben met het verleden. Onder water is wat er diep vanbinnen gebeurt. Dit laten we aan de bovenkant wat moeilijker te zien. We houden het graag verborgen omdat we zo bang zijn om te worden afgewezen.’
‘Aan de bovenkant word je bijvoorbeeld geraakt doordat je vrouw iets naars over jou zegt. Je vrouw denkt: hij reageert niet. Dus ik zal het nog maar een keer vragen. Je trekt je terug in je ‘mancave’. De vraag is dan wat er vanbinnen bij je wordt geraakt. Om daar te komen gaan we naar de onderkant. Wat wordt er dan zo in jou geraakt? Wat gebeurt er dan? Maar als je aan de bovenkant zo met haar aan het kibbelen bent, vertel je dat niet. En tegen de vrouw zeg ik dan waarom zeg je het nog een keer en waarom geef je je eigen behoefte niet aan? En waar ken jij dat zo van dat je het op die nare manier zegt?’
‘Daar gebruik ik een tafelopstelling voor. Ik maak de binnenwereld van zowel de man als de vrouw aan de hand van een aantal attributen fasegewijs en visueel zichtbaar. De partners krijgen daardoor zicht op hun eigen pijn en die van de ander. Ze zien hoe ze die pijn aan de ander willen uitbesteden. Je projecteert je eigen pijn onbewust op de ander. Met deze tafelopstelling krijg je goed zicht op – potentiële – relatiedynamieken. Je ziet de volwassene – met de overlevingsreactie (de manier waarop je aandacht, warmte en geborgenheid kreeg) – en daarachter het kleine jongetje en meisje (met de emoties, de gevoelswereld en de behoeftes) dat zo bang is om kwetsbaar te zijn omdat hij of zij zo bang is om afgewezen te worden.’
‘Belangrijk is om zicht op die wereld te krijgen – en daarmee zicht op de kleinere en grotere trauma’s en pijn in je jeugd – zodat je uit de dynamiek met je partner kunt stappen. Het gedoe in de relatie komt vaak niet door de volwassene, maar door dat kleine jongetje en meisje met die jonge gevoelens, emoties en behoeftes die achter het stuur zit. In het hier en nu speelt dan een gevoel of gedrag vanuit het kind van vroeger. Hij of zij reageert vaak vanuit pijn, emotie, gemis en een behoefte uit het verleden. Zo begin je langzaam te zien wat je onbewust op de ander projecteert, maar wat je eigenlijk zelf hebt aan te kijken.’
“Ik geef die vaak onbewuste lijfelijke reactie terug aan de klant. Zo maakt de lijfelijke reactie het onbewuste stuk bewust.”
‘De kunst is om een onderscheid te maken tussen volwassen gedrag en de reactie vanuit dat kind van vroeger. Kun je naar het oude gevoel kijken? Ik leer mijn klanten dat de volwassene die reactie vanuit dat kind van vroeger kan overnemen. Je stopt de standaard overlevingsreactie en gaat eens voelen en contact maken. Wat voel ik nou vanbinnen? En wie is er nu aan het woord? De volwassene of de overlevingsreactie vanuit vroeger? Ik kan vaak aan de fysieke reactie zien wie er aan het woord is en wat er aan de hand is. Ik geef die vaak onbewuste lijfelijke reactie terug aan de klant. Zo maakt de lijfelijke reactie het onbewuste stuk bewust.’
‘De dynamiek is zichtbaar geworden in die tafelopstelling. Ze zien hoe ze zich vanbinnen voelen op tafel staan. Niet alleen van zichzelf, maar ook van de ander. Daarmee beseffen zij hoe zij zichzelf ook in het hier en nu – om de pijn van het kleine kind niet te voelen – op een instinctieve manier beschermen. Je ziet dat die overlevingsreactie van jezelf en je partner een dynamiek oplevert.’
‘Ik heb daar een zogenaamde rodeknoppensessie om die gevoeligheden in de relatie te achterhalen. Het zijn de situaties waar die overlevingsreacties zo naar boven komt. Met de tafelopstelling in hun achterhoofd zien ze wat er boven en onder water gebeurt.’
“Juist door goed voor je ik-identiteit te staan, kun je je beter verhouden tot je partner. Je past je niet volledig aan en verliest daarmee jezelf niet.”
‘We krijgen signalen uit onze omgeving die gevaar kunnen oproepen en een rode knop bij ons indrukken. Je partner weet vaak feilloos op die rode knoppen te drukken. Maar alleen jij weet wat er vanbinnen gebeurt. Alleen jij weet wat dat is. Wat raakt me nou? Wat gebeurt er vanbinnen? En als je dat niet vertelt dan drukt je partner nog een keer op de rode knop. De taak is iets van je binnenwereld aan de ander te vertellen.’
– Interview Cécile Schlangen gaat onder kader verder –
Cécile relateert deze verschillende soorten reacties aan ons brein. Zij noemt drie delen van ons brein. Met deze verschillende delen reageren we op verschillende manieren. Vaak zeggen we dat we als mens nog een vierde brein hebben. En dat is ons lichaam. We slaan herinneringen en gedrag op in ons lichaam. En dat gebeurt door ons decentrale zenuwstelsel. Door middel van ons decentrale zenuwstelsel zijn onze hersenen namelijk met ons lichaam verbonden en vice versa. Zie in het onderstaande plaatje hoe onze hersenen – het centrale zenuwstelsel – verbonden met ons lichaam via het decentrale zenuwstelsel.
Afbeelding: Ons centrale en decentrale zenuwstelsel met onze hersenen en de nervus vagus: de tiende hersenzenuw die door ons lichaam zwerft.
80% van de signalen loopt van ons lichaam naar onze hersenen en 20% van onze hersenen naar ons lichaam. Je snapt daardoor dat ons gedrag vaak een instinctieve lichamelijke reactie is, dat lichaamsbewustzijn in de relatie ontzettend belangrijk is en dat een holistische benadering van gedrag noodzakelijk is om gedrag en relatiedynamieken te begrijpen. Cécile heeft een scherpe blik op dat instinctieve gedrag en ziet of het een volwassen reactie of een jonge reactie uit de eerste jaren van je leven is.
Meer informatie over onze breinen vind je hier.
‘Bij mensen die goed kunnen voelen lukt dat wel. Soms is het lastig om daar de juiste woorden aan te geven. Anderen zeggen dat er niets vanbinnen gebeurt. Ze weten het echt niet of ze voelen (nog) niets. Ik ben al blij als ze dat zeggen. Want dat is een constatering. Geef jezelf nu maar een schouderklopje. Want je doet iets waar je nog nooit bij stil hebt gestaan.’
– Interview Cécile Schlangen gaat onder kader verder –
In het interview komt Cécile met een prachtige oefening om de verbinding in de relatie te herstellen. Het is een praktische manier van communiceren waarin de een de ander iets van zijn binnenwereld laat zien zonder meteen in een lastige dynamiek te komen. Het resultaat van dit gesprek is dat je elkaar beter ziet en begrijpt. En in dat begrip kun je je beter met elkaar verbinden zonder in die pijnlijke dynamiek te komen.
Luister hier (26.35) in de podcast of bekijk hier (29.50) deze praktische manier van communiceren. Zie hoe Cécile dat begeleidt. En zie hoe je deze manier van communiceren ook thuis kunt toepassen.
Meer achtergrond van deze intieme en moedige manier van communiceren vind je hier.
‘Juist door goed voor je “ik-identiteit” te staan – wat je belangrijk vindt in je leven en je relatie –, kun je je beter tot je partner verhouden. Je past je niet volledig aan en verliest daarmee niet jezelf. Je zegt wat je vindt en je kijkt wat “common ground” is en wat je eventueel zou willen aanpassen. Je geeft ook aan wat je in je eentje wil doen.’
‘In een liefdesrelatie zitten altijd pijnpunten en stress. In elke levensfase worden die weer opnieuw aangeraakt. Je elke keer opnieuw tot elkaar verhouden is de grote uitdaging. En als je daar jezelf in kunt meenemen dan heb je de ultieme liefdesrelatie. En met jezelf meenemen bedoel ik je eigen binnenwereld. En niet dat je jezelf afsluit om je vervolgens tot de ander te verhouden. Dan beweeg je van elkaar weg. Je hebt iedere keer dat eigen deel in de relatie in te brengen.’
– Interview Cécile Schlangen gaat onder kader verder –
Een ander praktisch onderwerp dat in het interview naar voren komt zijn de liefdestalen van Graham Chapman. Cécile Schlangen legt aan de hand van een aantal praktische voorbeelden in de video en podcast uit hoe die liefdestalen in de praktijk werken. En hoe je door alleen maar rekening te houden met elkaars liefdestaal een relatie in stand kunt houden.
Hier (44.38) kun je de informatie en de adviezen over deze liefdestalen beluisteren. En hier (41.19) kun je dit gedeelte van het interview bekijken.
‘Als eerste is het belangrijk om je eigen liefdestaal en die van je partner te (her)kennen. Meestal hebben we een of twee voorkeuren. De tweede stap is dat je dat kenbaar naar elkaar gaat maken. En als je dan aan de ander laat merken wat je behoefte is en je daardoor bereikt wordt dan krijg je een betere balans in je relatie.’
‘Ze kunnen complementair zijn. Maar meestal overlappen ze elkaar een beetje. Je wilt het verschil ontdekken. Als mensen daar niet goed in zijn dan wijden we daar – deel van – de sessie aan. Dat is vaak heel leuk. Meestal weten de mensen het wel, maar ze gebruiken het niet bewust.’
“Je bent steeds bezig om je opnieuw tot de ander te verhouden. En als je daar jezelf in kunt meenemen dan heb je de ultieme liefdesrelatie.”
‘Bij mij heeft de route naar binnen het meeste geholpen. Dat ik mezelf beter heb leren kennen en begrijpen. Het betekent voor mij dat ik mezelf niet afstraf als ik me zo geraakt voel. Dan was ik mezelf altijd aan het toespreken: “Stel je niet aan!” Die interne criticaster in mezelf. En als ik naar mezelf zachter kan worden dan word ik in het contact naar de ander ook zachter. De reis naar binnen met een zekere mildheid dat zou ik de lezer, luisteraar of kijker mee willen geven.’
Wil je reageren op dit essay? Ik lees je bericht graag.
Dit artikel maakt deel uit van essays en onderzoeken.
Meer verhalen over wat mensen raakt, bezighoudt en beweegt en in het dagelijks leven en werk zichtbaar wordt.
Lees Onderweg ›Ongeveer eens per maand een nieuw verhaal, Natuurlijk Ritme en een selectie uit de agenda. Soms ook iets om verder te lezen, kijken of luisteren.
Onderweg ontvangen ›
TornDe liefde – podcast
Scroll naar bovenzijde