IK ONDERZOEK WIE IK WIL ZIJN

Wie wil ik in contact met anderen en in deze wereld zijn?

– INSPIRATIE –

COLLECTIES

IK ONDERZOEK WIE IK WIL ZIJN

Wie wil ik in contact met anderen en in deze wereld zijn?

De diepste vorm van begeleiden vindt op identiteitsniveau plaats. In mijn begeleidingen, workshop, leiderschapsprogramma, inspiratiesessies en leiderschapsreizen is nagenoeg altijd het doel om dat fundament te raken. Om hier iets te laten bewegen, los te laten of aan te reiken. Als je namelijk op dit niveau iets kunt bewerkstelligen dan zijn transformaties, veranderingen, nieuwe vaardigheden en overtuigingen duurzaam. Ze worden een wezenlijk onderdeel van jou en er ontstaat op een diep niveau rust, meer plezier, vrijheid en betekenis. Belangrijk is om meer gevoel te krijgen bij het begrip ‘identiteit’, ‘ego’ of ‘persoonlijkheidsstructuur’.

FREUD EN JUNG

Om dit beter te begrijpen van dit niveau is het verstandig om bij de beroemde Oostenrijkse en Hongaarse psycholoog Sigmund Freud (1856 – 1939) en zijn beroemde leerling de Zwitserse psychiater en psycholoof Carl Jung (1875 – 1961) te beginnen omdat zij ons denken in de westerse maatschappij zo hebben beïnvloed.

‘ZELF’

Als we de taal van Jung gebruiken dan heb je het ‘zelf’. Het is een concept van wie we zijn. Het is niet iets fysieks dat een plek in ons heeft al denken we vaak dat het ‘zelf’ in ons hersenen zit, maar het is eerder een concept dat ons gehele zijn omvat. Ik leg het later wat concreter uit om er meer grip op te krijgen. Het ‘zelf’ bevat de totaliteit van het individu en wordt vertegenwoordigt met bewuste, maar ook onbewuste aspecten.

HET WARE AUTENTHIEKE

Volgens Jung was het doel om met persoonlijke ontwikkeling en groei je ware authentieke ‘zelf’ te realiseren door steeds delen van het onbewuste ‘zelf’ aan het bewuste ‘zelf’ toe te voegen. Het ‘zelf’ overstijgt zoals eerder gezegd daarmee het bewuste gedeelte van het ‘zelf’ dat we ‘ego’, de ‘persoonlijkheidsstructuur’ of de ‘identiteit’ kunnen noemen. Om het nog gecompliceerder te maken doe je veel elementen van het onbewuste al maar daar heb je geen bewustzijn op. En sommige elementen zitten in het onbewuste en kun je nog leren en ontwikkelen. En het is goed om te weten dat dat onbewust ‘zelf’ zo groot is dat we dat nooit in ons leven in het bewuste kunnen krijgen. Er is dus altijd iets om te leren en te ontwikkelen.

‘EGO’, ‘IDENTITEIT’ of ‘PERSOONLIJKHEIDSSTRUCTUUR’

Met het aangeboren vermogen dat we in onze genen hebben meegekregen hebben we in relatie tot onze omgeving een ‘ego’, ‘identiteit’ of ‘persoonlijkheidsstructuur’ gecreëerd en gerealiseerd. Het zijn bijvoorbeeld de normen en waarden waarmee je een perspectief en een beeld van en op de wereld hebt gecreëerd. Met behulp van je vaardigheden, je overtuigingen en je gedragingen acteer je vanuit dat perspectief in je omgeving en in contact met anderen. Bewust, maar veelal ook onbewust. Delen van ons vermogen zijn tot bloei gekomen, maar er zijn ook nog grote delen die nog kunnen worden ontwikkeld: je verborgen potentieel. Het ‘ego’, ‘identiteit’ of ‘persoonlijkheidsstructuur’ is dus de hele tijd in beweging.

VOLLE BLOEI

Het doel is om delen vanuit het onbewuste ‘zelf’ aan het bewuste ‘zelf’ toe te voegen omdat je dan meer heelheid, meer vrijheid, meer plezier, meer rust en betekenis ervaart. Je vergroot en je verrijkt daarmee je identiteit. Je maakt het vollediger. Je komt tot volle bloei in deze complexe wereld.

DE MOTOR VAN PERSOONLIJKE ONTWIKKELING IS ‘LIJDEN’

Met persoonlijke ontwikkeling, coaching, leiderschapsontwikkeling, training, workshops, leiderschapsreizen, meditatie, yoga et cetera wordt met name dat verborgen potentieel aangesproken. En meestal gebeurt dat altijd als er een vorm van ‘lijden’ is. Als de bestaande situatie niet bevredigend is of er zelfs diepe pijn, woede, verdriet of angst is. Die ongemakkelijk situatie dwingt ons namelijk om nieuwe grenzen op te zoeken om die pijn, woede, angst of verdriet de baas te worden. Ook stress en burn-out zijn klachten die nopen om op een diep niveau naar jezelf te kijken. Als je dat niet doet dan komt die stress of burn-out vrij gemakkelijk terug.

WAT STUURT ONS AAN?

Maar we zijn er nog niet. De vraag die je kunt stellen is hoe dat ik of dat bewuste ‘zelf’ zich in ons manifesteert en kunt verrijken. Wat mij de afgelopen jaren hielp, was het begrip ‘zelf’, ‘ego’ en ‘identiteit – wat Freud en Jung en wij dus ook zoveel gebruikten – verder te ontleden. Vaak denken we dat er namelijk iets in ons zit dat ons aanstuurt. En als ik je dat gedeelte de juiste informatie geef alles wordt opgelost. Toch?

HOLISTISCH

Zo werkt het helaas niet. Dat is iets te simplistisch. 80% van de signalen gaan van ons lichaam naar onze hersenen. En slechts 20% van de hersenen naar ons lichaam. We zijn een holistisch wezen met een geest en een lichaam. Als je geen groot bewustzijn hebt van je lichaam beperk je daarmee je ‘zelf’. Je weet jezelf niet zonder je lichaam en je beperkt daarmee het ‘zelf’. En dat is misschien wel wat er hier in de westerse wereld aan schort. We zijn veelal cognitief bezig en dat beperkt ons ‘zelf’ op significante wijze.

VIER ELEMENTEN DIE JE ‘ZIJN’ VORMEN

Ik kan je dat het beste uitleggen vanuit Oosterse filosofie: de Advaita Vedanta en de Yoga Sutra van Patanjali. Waar de Advaita Vedanta meer een filosofische handeling is om tot een harmonische staat van zijn te komen, richt de Yoga Sutra van Patanjali zich meer op de praktische aspecten van deze zelfrealisatie. Als je kijkt naar die stromingen dan kennen ze de woorden ‘ego’ en ‘identiteit’ niet. Dat bestaat niet in het Sanskriet. Dat is meer een westers begrip dat ontstond in de Verlichting. Ze gebruiken daar vier elementen om ‘de aansturing van ons ‘zijn’ uit te leggen. En dat levert een complete nieuwe blik op de wereld is mijn ervaring.

BEWUSTZIJN (CHITTA)

Allereerst is er bewustzijn (chitta). Jij en ik hebben het vermogen om een beeld te vormen in ons hoofd en dat te veranderen. Als ik nu het woord banaan opschrijf dan ontstaat er bij jou iets geels en kroms in je hoofd. Als ik het heb over vakantie dan komt er een associatie met vakantie in je hoofd. Belangrijk om te realiseren is dat we vanuit verschillende perspectieven naar onszelf kunnen kijken. In coaching, therapie en training leren we je om op een andere manier naar jezelf te kijken. Zie het alsof je een nieuwe bril opkrijgt met een andere kleur. Je neemt de wereld op een andere manier waar. 

ZINTUIGEN (MANAS)

Het tweede deel van je ego zijn je zintuigen (manas). Jij en ik nemen visueel, auditief, kinesthetisch, olfactoir en gustatoir waar. Vaak nemen we eerst iets waar. Ons lichaam loopt meestal voor op onze gedachten. En dan komt het pas in ons bewustzijn om vervolgens het in een ons denkkader op te nemen wat zich vervolgens in bepaald gedrag manifesteert. Veelal gebeurt dit onbewust. Jij en ik handelen veelal in automatisch, instinctieve en routinematige patronen. 

APART (AHANKAR)

Het derde deel van de ‘ego’ en je ‘identeut’ is dat jij dat je apart bent van de ander. En dat is ook zo. Maar er is ook iets dat niet apart is. We hebben allemaal een zekere ‘levensenergie’ in ons. Elke drie weken hebben we een nieuwe onderarm omdat onze cellen zijn vervangen. Dat gebeurt bij jou en dat gebeurt bij mij. Er is blijkbaar een energie die autonoom van ons werkt. Adem je zelf of word je beademt? Probeer je ademhaling maar te stoppen. Dat lukt niet. Het voert daar nu te ver om in te gaan. Het is een reis naar het non-duale waar alle geestesstromingen zoals het boeddhisme, taoïsme, advaita vedanta et cetera over gaat. 

PROCES (BUDDHI)

En het laatste deel is dat er een intern en een extern proces wordt gestart als je in contact bent met de ander en de wereld. Het is het eerder genoemde proces van gewaarwording, bewustzijn, denkkader met overtuigingen en de daaruit voortvloeiende bewuste en onbewuste communicatie en gedrag. Er is een gewaarwording, eventueel bewustzijn op gedachten en gevoelens. Specifieke delen van je lichaam ervaren spanning, ontspanning of worden warm of juist koud. Onze manier van ‘zijn’ manifesteert zich in onze geest én in ons lichaam.

TRANSFORMEREN

Als je met deze blik kijkt, begrijp je waarschijnlijk beter dat perspectieven op jezelf, de ander en de wereld op significante manier kunnen verschillen. Door zicht te krijgen op de stappen gewaarwording, bewustzijn, denkkader en gedrag en daar nieuwe ervaringen aan toe te voegen, verandert onze blik op de wereld en onze geestelijke, maar ook onze lichamelijke staat van zijn. Het betekent dat je ander communicatie en gedrag met nieuwe vaardigheden en andere overtuigingen gaat leren. Je bent aan het transformeren met gevolgen voor je omgeving en het ervaren van betekenis.

NIEUWE INSTINCTIEVE MANIER

Soms wordt deze manier van handelen instinctief. Als je namelijk veel oefent dat gaat ons lichaam – op basis van die nieuwe ervaringen – op een andere manier waarnemen. Of het komt het waargenomene op een andere manier in ons bewustzijn met een ander denkkader. Onze geest en lijf belichamen dan letterlijk iets nieuws. Ik heb de meest waanzinnige transformaties gezien en ook zelf ervaren. 

EEN LEVEN LANG HET BETEKENISVOLLE PAD LOPEN

Als ik naar mijn leraren kijk dan gaat dat dit een leven lang door. Als je rijker en voller in het leven wil staan dan is het goed steeds open te staan om het nieuwe te ervaren. En dat doe je door elke keer weer te kijken wat voor je ligt. Ze zeggen niet voor niets in het christendom: geef ons heden ons dagelijks brood. En ik zou er aan toevoegen: Focus met aandacht op het heden en ga niets uit de weg. Kijk alles met aandacht en bewustzijn aan: wat heb ik hier te doen? Wat vertelt het leven mij? Wat heb ik hier te leren? En het betekenisvolle pad ontvouwt zich vanzelf is mijn ervaring. 

INTERVENTIE | IDENTITEIT

Onderzoek wie je wil zijn!

Het effect van een gezonde omgeving op de verschillende niveaus van ontwikkelen en betekenis.

Klik op de punten voor andere interventies.

VANUIT EEN OOSTERS PERSPECTIEF

Als je de gedachtegang vanuit de Verlichting, Freud en Jung verlaat en je kijkt naar de oosterse filosofie met de 4 grote processen die de identiteit vormen (bewustzijn – chitt, zintuigen – manas, apart – aankar en buddhi – proces) dan komen verschillende aandachtspunten naar boven. Ze helpen je om je identiteit te verder te ontwikkelen of misschien zelfs wel fundamenteel te veranderen. Ik ben benieuwd hoe jouw kijk op jezelf verandert als je meer vanuit dit oosterse perspectief naar jezelf gaat kijken. 

BEWUSTZIJN BELANGRIJK

Een van de meeste wezenlijke elementen die je kunt opmaken is dat bewustzijn ontzettend belangrijk is in persoonlijke en zakelijke ontwikkeling. En dat bewustzijn is gefocust op je geest én je lichaam. Jij en ik zijn een holistisch wezen die veelal – en zeker onder druk of in lastige situaties –  reageren in instinctieve, routinematige en automatische gedragspatronen die door onze ervaringen zijn ingesleten. Zie het als een rivier waarin het water stroomt zoals het stroomt.

DE SCHAKERINGEN IN JE STAAT VAN ZIJN

En dat bewustzijn is gericht op je gedrag en je gedachten, maar vooral ook hoe die gedachten verbonden zijn met onze lichamelijke sensaties – de kleine verkrampingen en spierspanning in ons lichaam – en de kleur die we daaraan geven in de vorm van emoties: plezier, woede, angst en verdriet. Wij hebben er als mens een enorme schakering van blikken op onszelf en de ander. Elke schakering bestaat uit een andere staat van zijn met gedachten, gevoelens, houdingen et cetera. En elke keer heb je in relatie tot je omgeving en de ander tot die staat van zijn te verhouden. 

EMOTIES

afkeer, afschuw, agressie, ambivalentie, angst, apathie, beduusdheid, begeerte, berouw, berusting, bezorgdheid, bijgeloof, bitterheid, blijdschap, compassie, depressie, euforie, ergernis, erkenning, extase, frustratie, gelatenheid, genegenheid, genot, haat, heimwee, hoop, jaloezie, kalmering, kritiek, liefde, lust, melancholie, medeleven, minachting, misselijkheid, nijd, nostalgie, onmacht, onredelijkheid, onrust, onzekerheid, ontgoocheling, ontreddering, ontspanning, ontevredenheid, ontroering, ontzag, opwinding, opluchting, paniek, pijn, plezier, radeloosheid, roerloosheid, roekeloosheid, schaamte, schuld, spijt, teleurstelling, tevredenheid, vertrouwen, verbazing, verlegenheid, verliefdheid, vermoeidheid, verontwaardiging, verrassing, verstoordheid, verwarring, verveling, verwondering, vastberadenheid, verwaandheid, verwardheid, verdriet, verwaarlozing, verwenning, verzoening, verzwakking, wanhoop, wantrouwen, warmte, waardering, walging, welbehagen, welwillendheid, wrok, zenuwachtigheid, zelfmedelijden, zelfverzekerdheid.

UNIEK

En bij elke emotie voel en denk jij op een specifieke manier die van mens tot mens verschilt op basis van de ervaringen uit je verleden. En bij elke emotie kun je die instinctieve, automatische en routinematige gedragingen hebben. De kunst is om meer bewustzijn te krijgen op wat er intern in jou gebeurt in relatie tot interne en externe signalen en welke reactie je daarop hebt. In dat bewustzijn kom je erachter wat een fijne en effectieve reactie. En welke reacties minder helpend voor jou en je omgeving zijn. 

JOUW ALGORITMES

Je kunt het zien als algoritmes: een bewuste en veelal onbewuste reeks van stappen, instructies en regels bestaande uit verkrampingen, trillingen, sensaties, emoties en gedachten die worden gebruikt om je te verhouden tot de buitenwereld in de vorm van een opmerking, een houding, een stelling, een gebaar, een emotie, et cetera. Kortom van een signaal uit je omgeving. Daarnaast kun je ook interne signalen hebben. Het proces start door een gedachte of een bewust of onbewust gevoel. 

RUIMTE EN RUST VRAAGT EEN ACTIEVE INVESTERING

En met de enorme hoeveelheid signalen die we dagelijks op ons krijgen afgevuurd kun jij je voorstellen wat jij allemaal hebt te verwerken. En waar ruimte en rust enkele decennia nog normaal in ons leven zat, vraagt dat nu een actieve investering in onze maatschappij. Ga maar eens na. Wanneer ervaar je werkelijk ruimte en rust en zijn de signalen beperkt.

PASSEND EN MINDER PASSEND

Met dat verkregen geestelijk en lichamelijk bewustzijn en die gedragingen die daaruit voortvloeien helpt je om te bepalen wat fijn en effectief is. En wat minder passend is. Je krijgt zicht op je gedrag, je ziet welke vaardigheden je uitstekend kan en vanuit welke overtuiging je dat doet. Je ziet ook wat je niet zo goed kunt op basis van die ervaringen in je verleden. 

OP WELKE MANIET ZOU IK WILLEN REAGEREN?

De kunst is om dan te vraag te stellen op welke manier je anders zou kunnen reageren. Of om de metafoor van de rivier en het stromende water te gebruiken. Op welke wezenlijke manier kun je de stenen in de rivier anders gaan leggen of de oever aan te passen zodat de stroom anders wordt. Hoe zou de rivier dan gaan stromen? En welke weg zou het water dan gaan lopen?

HET ONTWIKKELEN VAN EEN KRACHTIG GRENSBESEF

Je komt er wellicht achter dat je specifieke vaardigheden niet of nauwelijks hebt ontwikkeld. Bij stress en burn-out spelen grenzen een significante rol. Iets in of buiten jou zorgt dat je over je eigen grens gaat. En het lichaam is in verwarring, onrust en er is soms chaotisch. En als dat wat langer duurt of je hebt onvoldoende ontspanning dan ontstaat een negatieve dynamiek: je kunt minder goed luisteren, hebt geen overzicht, bent snel ontvlambaar et cetera. Op een gegeven zijn de signalen zo krachtig en duurt het zo lang dat het lichaam stop zegt. En nu is het genoeg.

WAT HELPT NU?

Wat helpt nu? Ja, een andere omgeving helpt je meer ontspannen, ander gedrag geeft een andere reactie van de ander en zeker een nieuwe vaardigheid waar je je grens leert aangeeft vanuit een andere overtuiging. En hoe leer je dat nu. In dat kader komt een andere wijsheid uit de Chinese filosofie naar voren: “Vertel het me en het waait door me heen. Laat het me zien en ik weet het morgen nog. En laat het me voelen en ik weet het mijn hele leven.”

VOELEN, ERVAREN EN DOEN

Als 80% van de signalen van ons lichaam naar onze geest gaan en slechts 20% van onze hersenen naar ons lichaam dan is het logisch dat je een wezenlijke verandering dient te voelen. En hoe doe je dat? Door te ervaren. Niet alleen geeft dat een enorme bewustzijn zicht op hoe je het doet en hoe dat bij de ander overkomt, maar mijn ervaring is dat verstrikkingen, uitdagingen, problemen en zelfs de diepste trauma’s in nieuwe ervaringen kunnen verwateren. Een coach of therapeut is dus een persoon die in de praktijkruimte, tijdens een wandeling, een workshop, een training of een leiderschapsreis in de natuur een meester is in het creëren van nieuwe ervaringen die passen bij de uitdaging van de client of deelnemer. Om vervolgens de opgedane inzichten en ervaringen in de praktijk toe te passen. Daar wordt het meest geleerd. Mijn moeder zei vroeger altijd: ‘Übung macht den meister.’

(NIEUWE) WERELD VAN BEGELEIDEN

En dat opent de (nieuwe) wereld van begeleiden. Niet alleen in de praktijkruimte, workshop, training of leiderschapsreis krijg je nieuwe ervaringen op je uitdagingen. Maar wat dacht je van toneel waar je kennismaakt met ander gedrag en overtuigingen die in je rol voelt en ziet welk effect dat heeft op anderen. Maar ook zingen, dansen, massage, yoga, meditatie, stages, mentorschappen et cetera. zijn manier om in een andere ervaring iets nieuws te leren. Vooral als het buiten je comfort zone ligt. 

NAAR JE VERLEDEN?

En moet je daarvoor in je verleden duiken om te weten te komen waar dat gedrag, die vaardigheden, overtuigingen, gedachten, emoties et cetera zijn ontstaan. Soms is het fijn om meer bewustzijn te krijgen op je verleden. Je begrijpt binnen welke context in de eerste jaren van je leven en door intense gebeurtenissen waarom je gedrag destijds de beste en vaak de meest logische keuze was. Waardoor je het hier en nu merkt dat je als volwassene een andere keuze hebt. 

DE GIFT VAN DE NEOCORTEX

Je bent volwassen en je hebt vermogen om op een andere manier te reageren. Dat is de gift van het menselijk bewustzijn. Met onze neocortex – waar een groot gedeelte van onze waarneming, creativiteit en oplossen vermogen zit – zijn we als geen enkele andere soort in staat om onze instinctieve bewegingen waar te nemen, te beteugelen en het bewust op een andere manier te doen. 

HET LIEFST IN HET HIER EN NU

En waar ik vroeger vaak met iemand naar zijn of haar verleden ging, blijf ik nu graag in het heden. Ik vind dat effectiever omdat je daar vrijer kunt leren. Als je naar het verleden reist vormt zich een staat van zijn die de lerende ervaring minder krachtig laat vallen. Je zit teveel en in het aangepaste gedrag met de bijhorende emotie. 

INZICHT EN KEUZE HELPEN WEINIG

In de laatste eeuw hebben we het vermogen gekregen om ons gedrag en ons lichaam steeds beter te begrijpen. In die beweging leeft mijn inziens onterecht de gedachte dat als je jezelf beter begrijpt en je zicht krijgt op andere keuze het ook wel werkelijk anders zal worden. Uiteindelijk gaat het om een keuze te maken en het werkelijk te doen. En het zicht krijgen en ervaren van zo’n keuze wordt mijn inziens in coaching en trainingen te weinig ervaren. Juist door die in het klein elke keer weer een nieuwe ervaring op te doen zie je wat goed voelt, opent iets en ga je dat ook in het dagelijks leven doen omdat het zo verrijkt en helpend is.

DE VALKUIL

In die valkuil van mezelf begrijpen stapte ik ook toen ik met persoonlijke ontwikkeling begon. Ik dacht door mezelf te begrijpen ik het automatisch anders zou doen. Dat gebeurde natuurlijk deels ook, maar de veranderingen werden krachtiger en kwamen sneller toen ik me meer op ervaringen en het doen ging focussen en inzicht en keuze naar de achtergrond verschoof. 

NAAR HET VERLEDEN ALS DE NIEUWE ERVARING NIET WORDT GEPAKT

Alleen als de nieuwe ervaring onvoldoende of niet wordt ‘gepakt’ ga ik tegenwoordig naar het verleden. Je zit dan gevangen in een oud patroon. Het is dan tijd om naar het verleden te reizen en daar met aandacht en bewustzijn rigoureus die gevangenis open te breken: regressiewerk. Om vervolgens als het oude patroon zich minder manifesteert in het hier en nu weer die nieuwe ervaringen te geven. 

ERVAAR EN SPEEL MET UITERSTEN

Als je bewustzijn is toegenomen en je ziet je omgeving, je gedrag, je vaardigheden en overtuigingen. Wie zou je dan willen zijn? Ervaar, speel, kies een andere uiterste van een bestaande overtuiging en kijk wat het brengt. Om vervolgens steeds met plezier en een gezonde spanning de dingen in het dagelijks leven te doen. En het betekenisvolle pad ontvouwt zich vanzelf. 

En vervolgens ontvouwt zich het betekenisvolle pad 

WIL JE MEER ZOALS DIT?

Meld je aan en ontvang de nieuwste inspiratie!

MELD ME AAN

Inspiratie en op de hoogte blijven?

KoopenBakker volgen?

Schrijf je in:

INSCHRIJVEN

Je vindt ons hier: