IK PAS MIJN GEDRAG AAN

Wat is het gedrag en de reactie die mij het beste past?

– INSPIRATIE –

COLLECTIES

IK PAS MIJN GEDRAG AAN

Wat is het gedrag en de reactie die mij het beste past?

Je kan het leven beter aan als je rustig en ontspannen bent. Je slaapt goed, je eet goed, je sport, je beoefent een hobby en je hebt een liefdevolle relatie en je doet leuke dingen met je kinderen, je familie en je vrienden. Het leven is betekenisvol. Maar hoe lastig is dat wel niet? Het lijkt wel of de eisen steeds hoger worden en we staan nagenoeg altijd aan. Met onze telefoon in de hand is er eigenlijk nauwelijks rust en krijgen we ontzettend veel signalen onbewust op ons afgevuurd. En daar is onze geest en lichaam niet voor gemaakt. En dat merken we in deze maatschappij: stress en burn-out is een van de grootste ziektes van deze tijd.

ONTWIKKELINGSVRAAGSTUKKEN EN DE MAATSCHAPPIJ

Dertig jaar geleden hadden we nauwelijks burn-out. Dat komt niet zozeer omdat de mens is veranderd, maar meer doordat onze omgeving is veranderd. Elke maatschappelijk tijdperk en cultuur levert zo zijn eigen geestelijke ontwikkelingsvraagstukken op. Elke keer is er namelijk weer de vraag hoe je tot je omgeving kunt verhouden. Waar we vroeger te maken hadden met een krachtige verzuiling en de daaruit voortvloeiende geestelijke ziektepatronen waar bijvoorbeeld een gebrek aan vrijheid een rol speelde, heeft de toenemende individualisering in relatie tot een vrije samenleving met veel vrijheden zo zijn eigen uitdagingen op onze persoonlijkheid en onze karakterstructuur. 

VOORDEEL

Wie ben ik is na de ontzuiling en het minder luisteren naar religieuze waarden steeds meer een individuele vraag geworden. En met een open samenleving waar iedereen kan studeren lijken de mogelijkheden toch onbegrensd? Als je maar je best doet en hard werkt. Dat lijkt aan de oppervlakte wel zo, maar als je wat beter naar de dynamieken kijkt dan zit er een krachtige ongelijkheid in de maatschappij die discriminerend werkt. En waar sommige bevolkingsgroepen het makkelijker hebben dan andere. 

‘SUCCESVOL’, STRESS EN BURN-OUT

Er ontstaat een competitie en een strijd waaraan we de steeds hoger wordende eisen eisen willen en moeten voldoen om ‘succesvol’ te zijn. En ‘succesvol’ is ook zo’n cultuur gedomineerde eis. Mooi huis, goede baan, rijke vriendenkring, economische welvaart et cetera. Een eis die veelal wordt gevoed door succesvolle en irreële verhalen in de social media. We kunnen niet aan al die eisen voldoen. Burn-out, stress in combinatie met identiteitsproblemen zijn echt symptomen van deze tijd. De hoeveelheid signalen de de daaruit voortvloeiende druk is te groot. Mede aangewakkerd door onze digitale connectie en verslaving. De afgelopen twintig jaar zijn er meer langdurig zieken en neemt het aantal psychologische problemen toe.

IN DE ZONE

Bij veel burn-out- en stressvraagstukken wordt naar gedrag gekeken. Rust houden, meer slapen, gezond eten en sporten. Ik noem dat in de ‘zone’ zitten. Ik weet dat als ik alleen maar groenten eet, dagelijks sport, goed slaap, een lege agenda heb en geen alcohol drink, ik op die fantastisch plek terechtkom. Het is een plek waar ik ’s morgens om 6.00 uur fris wakker wordt en met een enorme zin aan de dag begin. Ik spring er uit, ren naar boven en begin met studeren en schrijven. Ik ben scherp en alles lijkt in ‘flow’ te gaan. Ik studeer makkelijk, krijg nieuwe inzichten en ik schrijf de mooiste dingen. Dat is zo’n lekker gevoel. Het lijkt alsof ik alles aankan. Ik kan ook beter met mijn eigen onvolkomenheden en pijn omgaan. En ik kan ook beter met de problemen en uitdagingen van de wereld omgaan. Het leven is rijk en vol.

UITVALLEN

En vaak val ik eruit. Een tegenslag, een paar weken teveel alcohol, teveel afspraken of te weinig rust en langzaam begin ik net iets teveel koolhydraten te eten, sla een keer mijn dagelijkse zwembadbezoek over en alles gaat ineens veel stroperiger en moeizamer. Ik kom later uit mijn bed, mijn fysieke gesteldheid is slechter en mijn blik wordt wat somberder: waar zijn we hier in godsnaam mee bezig? Wat zijn we toch een verschrikkelijke soort?

EEN SPEELBAL VAN MIJN OMGEVING

Ik merk het ook meteen in mijn werk. Coachen en trainen gaat dan nog goed. Maar het schrijven van een coachingsverslag doe ik dan niet in een half uur. De woorden komen moeilijker uit mijn pen. Om maar niet te spreken over het schrijven van een stuk. De scherpte om iets goeds te schrijven is verdwenen. En als het heel erg wordt dan bingewatch ik een serieseizoen in één avond, zit aan de chips en lig uitgeteld op de bank of in bed. Ik ben weer een speelbal van mijn omgeving. 

INDIVIDUALISERING EN ONGEZONDE VERLEIDINGEN

De toenemende individualisering en het zelf moeten zoeken naar je normen, waarden en betekenis, de maakbaarheid van je leven: ‘alles is mogelijk als je er maar hard voor werkt’ en de talloze ongezonde verleidingen in cafés, restaurants en supermarkten maakt dat we vaak irrationele eisen aan ons zelf stellen en door onze omgeving worden verleid tot een ongezond leven.

ZIEKMAKENDE MAATSCHAPPIJ

De ziektekosten stijgen de pan uit met ziektes zoals obesitas, hart- en vaatziekten, type 2 diabetes, osteoporose en kanker die sterk gelieerd zijn aan onze levensstijl. Ze hebben ook een verband met onze geestelijke uitdagingen. Een mooi boek dat daarover is geschreven is ‘De mythe van normaal’ van Gabor Maté waarin een verband wordt gelegd tussen geestelijke uitdagingen en fysieke ziektes. Ook de Belgische Psychiater Paul Verhaeghe schreef daar al eerder over in ‘Intimiteit’. De maatschappij en onze cultuur creëert letterlijk ziektes. We leven echt in een ziekmakende maatschappij. Ook op geestelijk gebied nemen de klachten in de samenleving met angst, adhd en depressie toe. Stress en burn-out is daar een onderdeel van. Gezondheid vraagt in die tijd een actieve investering. 

ONDERSTROOM

Ook dit merk ik in mijn dagelijkse praktijk. Ik kom soms in een organisatie waar ik merk dat de druk groot is en mensen met permanentie stress in die omgeving leven. Dat is niet gezond. Ik ga dan heel voorzichtig te werk. Het is bijzonder gespannen. In kleine stapjes leg ik dan – als dat mag – de onderstroom bloot. Als ik dat te snel doe dan vliegt het team uit de bocht. In persoonlijke of executive coaching of in een persoonlijk leiderschapsprogramma is dat vaak wat makkelijker omdat de dynamiek daar makkelijker te managen is. Bovendien kun je door de 1-op-1 begeleiding en de actieve betrokkenheid snelle en krachtige stappen zetten.

WEZENLIJKE VERANDERING

Het betekent dat je je gedrag aanpast aan de signalen en de eisen van je omgeving, maar wie wil je zijn? Welke overtuigingen horen bij jou en welke vaardigheden heb je daarbij nodig? Om de uitdaging het hoofd te bieden dien je een ander niveau als uitgangspunt te nemen. 

INTERVENTIE | GEDRAG

Ontdek welk gedrag het beste dient in contact met de ander

Het effect van een gezonde omgeving op de verschillende niveaus van ontwikkelen en betekenis.

Klik op de punten voor andere interventies.

BEWUSTZIJN

Een van de belangrijkste elementen van persoonlijke en zakelijke ontwikkeling is bewustzijn. Ben jij je bewust van je gedachten, die kleine verkrampingen of andere sensaties in je lichaam en de kleur die we daar vervolgens aan geven: je emoties. Kun je zien dat die drie elementen met elkaar verbonden zijn en dat vanuit daar routinematige, instinctieve en automatische gedragingen ontstaan? Die instinctieve lach naar de ander als het niet lukt met impliciet de boodschap: het is niet goed, maar kijk ik ben wel aardig. Naar de ander met een agressief gebaar wijzen als die over je grens gaat met daarin de boodschap: jij doet iets verkeerd. In plaats van te zeggen dat jij iets niet prettig vindt. 

VERSCHILLENDE REACTIES

Het zijn kleine elementen die een wezenlijk verschil maken in de ontmoeting. Jouw reactie levert namelijk een reactie bij anderen op. En met jou reactie kun je vaak het gedrag van anderen sturen. Dus als je op een authentieke en rustige manier kan communiceren kun je de ander, je omgeving en daarmee de relatiedynamiek beïnvloeden. 

JE KLEDING EN HET BIJBEHORENDE GEDRAG ALS METAFOOR

Een mooie manier is het gevoel en het gedrag ontstaat als gevolg wat je draagt. Je kent vast wel het gevoel dat je speciale kleding draagt dat een ander gevoel geeft. Je voelt je vrouwelijker met dat ondergoed, je krachtiger met dat shirt en je gedraagt je professioneler als je een pak draagt. De omgeving reageert niet alleen anders op je door wat je draagt, maar ook hoe je je in de wereld manifesteert terwijl er wezenlijk niets verandert is. Je gedraagt je alleen anders. En dat levert dus ook een andere reactie en dynamiek op. 

BEGELEIDING OP JE GEDRAGSSTRUCTUUR

Op die manier van communiceren kan je worden gecoacht. Het is vaak een van de eerste dingen die ik doe. Met bewustzijn de communicatie en het gedrag onder de loep nemen. Vaak leer ik een deelnemer of cliënt ‘de wetten van de intimiteit’, ’de regels van het moedige gesprek’ of een gevoel van zelfvertrouwen op te roepen. Soms kan het zo eenvoudig zijn. Niet makkelijk overigens. Daar is een flink portie lef voor nodig. Je kunt dan wezenlijk op een andere manier naar de ander reageren. In een andere manier van reageren ontstaan dan nieuwe vaardigheden en veranderen overtuigingen. En langzaam zie je iemand zijn identiteit veranderen en ontstaat een wezenlijk en betekenisvol pad.

WEZENLIJKE VRAGEN VOOR DE ONTMOETING

Alle uitdagingen kom je namelijk in de ontmoeting tegen. Je hebt geleerd om op een bepaalde manier te reageren en je doet dat vaak instinctief, automatisch in routines. Juist door daar bewustzijn op te krijgen, zorg je dat andere manieren mogelijk worden. Waarom vinden mensen mij in een groep niet zo leuk? Wat is mijn aandeel daarin? Op welke andere manier kan ik mij gedragen waardoor anderen zich bij mij welkom voelen? Het zijn simpele en wezenlijke vragen die voor een andere ervaring en daarmee een andere wereld kunnen zorgen. 

HOLISTICH WEZEN

En een andere belangrijke voorwaarde is dat we naast een geestelijk bewustzijn, een krachtig lichamelijk bewustzijn hebben. We zijn een holistisch wezen met een geest en een lichaam. Zonder lichaamsbewustzijn kun je jezelf niet werkelijk weten. Je beperkt jezelf op een krachtige manier. De signalen zijn er vaak wel, maar die worden niet gevoeld of onderdrukt. En dan ontstaan er echt grote problemen. Je weet bijvoorbeeld niet als er over een interne grens wordt gegaan. 

BEPERKT GRENSBESEF KAN TOT GROTE UITDAGINGEN LEIDEN

En dat is een bron van problemen en uitdagingen. Allereerst is dat er over een interne grens wordt gegaan en je daarmee in een onveilige situatie komt of iets wordt aangedaan wat je niet wilt. In mijn praktijk maak ik mee dat deze mensen – door een beperkt lichamelijk gevoel – zich vaker in onveilige situaties terechtkomen. Ze kunnen door hun beperkte lichaamsbewustzijn de omgeving minder goed inschatten. Zo zat een client van mij plotseling ineens in de trein in een hooligangevecht terwijl de meeste mensen waren uitgestapt of naar een andere coupe waren gegaan.

PROBLEMEN OP HET FYSIEKE VLAK

Maar ook op fysiek vlak krijg je problemen. De beroemde Hongaars-Canadese arts Gabor Maté en ook de Belgische Psychiater Paul Verhaeghe schrijven daarover in respectievelijk in De mythe van normaal en Intimiteit. De signalen zijn er, maar doordat je ze niet voelt ontstaan er fysieke problemen. Onbewust in je lichaam worden er steeds signalen gegeven dat iets niet goed is, maar je voelt het niet. Niet erg zou je denken. Maar uit wetenschappelijk onderzoek is bewezen dat deze mensen eerder vatbaar zijn voor ziektes. Ontstekingen en andere fysieke processen die leiden tot ziekte ontstaan door dat beperkte lichaamsbewustzijn.

DE VERLEIDING DIE LONKT

Een zekere mate van ontspannenheid door regelmatig te sporten, gezond te eten en goed te slapen. Het klinkt logisch en simpel, maar in hoeverre verschuift het naar de achtergrond in je drukke leven. En in hoeverre word je door signalen uit je omgeving juist verleid om hiervan af te wijken? Juist in die ontspannenheid kun je meer aan. 

BEN JE OF HEB JE EEN GEVOEL EN GEDACHTE?

Het is belangrijk om te weten dat je een bepaalt gevoel hebt in plaats van dat je het bent. Door juist niet in die identificatie met een gevoel of gedachte te stappen, maar met een afstand naar te kijken weet je dat het voorbij gaat. De signalen uit je omgeving beïnvloeden je minder, je weet jezelf beter te reguleren en kun je een signaal makkelijker van je af laten glijden. Dat maakt meditatie ook zo fijn en goed. Daar leer je dit basisprincipe. 

JE BENT WAT JE EET

En het klinkt gek, maar ook je eten heeft een enorme invloed op je gedrag. We eten over het algemeen teveel suikers, teveel koolhydraten en etenswaar met teveel additieven (in de vorm van E-nummers). Het maakt ons lichaam onrustig, zorgt voor overprikkeling waardoor specifieke hormonen de boventoon voeren. Het is bijvoorbeeld wonderlijk om waar te nemen wat er met je gebeurt als je in ketose bent en nagenoeg alleen maar groenten eet. Het heeft niet alleen effect op je lichaam, maar ook een prachtige invloed op je geestelijke staat van zijn. Je bent wat je eet!

IN HOEVERRE BEN JIJ BEN JE NATUURLIJKE STAAT VAN ZIJN VANDAAN?

In onze omgeving liggen veel afleidingen op de loer. Dat is een ding wat zeker is. Denk bijvoorbeeld aan het feit dat je nagenoeg op elke plek kunt eten en drinken. Makkelijk en goed, maar in hoever draagt het bij aan een gezonde levensstijl. Vergelijk jezelf maar eens met een dier. Hoever zijn we bij onze natuurlijke staat van zijn vandaan? Gezondheid, rust, vrijheid en betekenis vraagt in deze tijd een enorme discipline en een actieve investering. 

WIL JE MEER ZOALS DIT?

Meld je aan en ontvang de nieuwste inspiratie!

MELD ME AAN

Inspiratie en op de hoogte blijven?

KoopenBakker volgen?

Schrijf je in:

INSCHRIJVEN

Je vindt ons hier: