Tijdens deze tocht trok ik de parallel tussen het leren van nieuw gedrag en op avontuur gaan. Bij beide laat je oude patronen en het vertrouwde los om nieuwe patronen te ontdekken, te maken en te bestendigen.
– Klik op een afbeelding voor de vlog (5.50) –
Wat gebeurt er als je offline gaat en met een matje, slaapzak, hangmat, een zeiltje en met 10 dagen eten op je schouders, in je eentje gaat zwerven in de Franse bossen? Geen mobiele telefoon, geen GPS, geen boek, geen muziek en geen afleiding. Alleen je rugzak, de natuur en de beweging van het wandelen. Wat zou er met mijn fysieke en geestelijke gesteldheid gebeuren? Dat was de vraag die me bezighield. Het was een wonderlijke en prachtige ervaring die ik nu in mijn dagelijks leven integreer en die ik iedereen gun. En het gaf me een nog duidelijker beeld over de overeenkomsten over persoonlijk leiderschap en op avontuur gaan.
Op avontuur gaan gaat bij mij altijd samen met een onbestemd gevoel in mijn geest en lichaam. Belemmerende gedachten geven je een gevoel van spanning en onbehagen. Zo ook nu weer. Wat als ik mijn been breek hier in de Vogezen? Wat als het slecht weer is? Wat als ik verdwaal? Wat als ik na een dag al naar huis wil? Het is mijn brein dat me tegen (dreigende) pijn wil beschermen. Ik weet inmiddels, van voorgaande avonturen, dat dit gevoel goed is. Ik noem het een gevoel van avontuur. Ik vind het meer een rationele gedachte, want mijn gevoel zegt maar één ding: Waarom doe je dit? Waarom blijf je niet bij het vertrouwde? En juist het vertrouwde dien je los te laten. En dat voelt niet goed.
Daarnaast is er ook een gevoel van nieuwsgierigheid. Wat gaat er gebeuren? Wat ga ik tegenkomen? Welke ontdekkingen ga ik doen? Het is het gevoel, op een onbewust niveau, dat het avontuur je iets gaat brengen wat je nog niet eerder hebt ervaren. Ik weet inmiddels dat er ongekende ervaringen in het verschiet liggen. Zo ook deze keer.
Tijdens deze tocht trok ik de parallel tussen het leren van nieuw gedrag en op avontuur gaan. Bij beide processen ervaar ik vaak dezelfde belemmerende gevoelens en gedachten. Je laat je oude patronen en het vertrouwde los om nieuwe patronen te ontdekken, te maken en te bestendigen. En dat is elke keer weer een lastig proces.
Als je de leerlijn – die je volgt bij persoonlijk leiderschap en in coachingstrajecten – goed bestudeerd en vergelijkt met de belangrijkste leermomenten in je leven dan zie je eerst dat je volgens een bepaald patroon en strategie leeft (fase 1 – stap 2). Je bent je er eerst niet van bewust. Vervolgens begin je naast de voordelen van die strategie en dat gedrag steeds meer de nadelen van die strategie (fase 2 – stap 3) te voelen. Je komt bijvoorbeeld steeds in dezelfde vervelende situatie terecht of het lukt je in je leven niet om bepaalde zaken voor elkaar te krijgen. Je defensiemechanismen en de kracht van specifieke kwaliteiten – die vaak in de ‘overdrive’ staan – beletten je om een andere strategie toe te passen of ander gedrag te laten zien.
In mijn geval deed ik vroeger veel op kracht en liet nauwelijks mijn kwetsbaarheid zien. Die kracht loslaten en meer kwetsbaarheid laten zien, gaf me eerst belemmerende gedachten en de daarbij behorende spanning. Ik weet dat ik iets te leren heb, maar ik weet niet hoe dat moet. Ik vind het lastig om die nieuwe beweging te maken omdat ik die niet goed ken en onvoldoende heb geleerd. Ik dien daar bewust over na te denken om vervolgens een kleine stap de andere kant op te zetten – niet mijn kracht te gebruiken, maar iets meer van mezelf te laten zien. En elke keer moet ik dan de deur openen, de drempel over, de deur sluiten en mijn oude patronen achter me laten. Het is hetzelfde gevoel als ik op avontuur ga. Avonturiers noemen dat ‘The Doorstep-mile‘. Het is de moeilijkste stap op een avontuur. Want na enkele voorzichtige stappen, met vallen en opstaan, is het resultaat van die nieuwe beweging vaak een machtig gevoel! In dit geval gaf het mij vrijheid, rust en het verdiepte mijn relaties en vriendschappen.
In coaching of persoonlijk leiderschapstrajecten ziet de coachee ook dat hij of zij bepaald gedrag wil aanpakken en iets wil leren. Vaak ligt er een crisis of een wake-up-call aan ten grondslag waardoor hij of zij extra hard met de neus op de feiten wordt gedrukt en het gevoel heeft dat hij of zij niet anders kan. De coachee bevindt zich vaak in de derde stap van de leerlijn. Tijdens zo’n traject leggen we die patronen verder bloot waardoor je nog verder in jezelf afdaalt. Je gaat naar de tweede fase, van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam, van de leerlijn om vervolgens binnen bewust onbekwaam nog een stap te zetten (van stap 3 naar stap 4). Je ziet dat iemand het vaak nog lastiger krijgt. De beschermingslagen halen we samen voorzichtig weg, je zakt nog dieper in het vervelende gevoel en je ziet het disfunctionele gedrag nog beter. Dat is altijd pijnlijk.
We zijn beland in een bijzonder en spannend proces in het traject omdat de coachee niet weet waar het eindigt. ‘Red ik het wel?’ is wat er vaak wordt gezegd. Of ‘Waar eindigt het?’ Er is altijd de neiging om terug te gaan naar het oude (stap 2 van de leerlijn). Bij mij ligt dan de taak om een nieuwe ruimte te scheppen waar voorzichtig nieuwe stappen kunnen worden gezet (stap 5 van de leerlijn).
Het gevolg is dat gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties ongenadig door elkaar heen lopen. Het voelt spannend en chaotisch. Belemmerende gedachten proberen je bij het vertrouwde te houden. En dat is precies het gevoel dat je hebt als je op avontuur gaat (de overgang van stap 4 en stap 5). Je ziet niet wat komen gaat, je weet niet wat je kan verwachten en je ziet het nieuwe pad nog niet. De kunst is vertrouwen te houden en een stap te zetten die aanvankelijk tegen je gevoel indruist. Je zwemt tegen de stroom in, je gaat naar het donkere in plaats van het lichte. Het vraagt dat je met aandacht aanschouwt wat er in jezelf gebeurt. Je dient de elastieken die je naar het vertrouwde trekken los te knippen. Het is een tegennatuurlijk gevoel en het is een stap die je vanuit je ratio zet.
Je bent in het voordeel als je vaker op avontuur bent geweest. Inmiddels weet ik dat dit onbehagelijke gevoel een teken is dat ik op de goede weg ben. En die weg wordt inmiddels ook door positieve signalen gevoed. Bijvoorbeeld toen ik al mijn spullen had neergelegd in mijn praktijkruimte en ik alles wat beter overzag kwam de gedachte: oké, dit kan je. Dit heb je vaker gedaan. Niet op deze manier, maar vertrouw op jezelf. En in de afgelopen maanden toen liefde en door corona werk wegvielen en ik voor het eerst van mijn leven diepe eenzaamheid ervoer, kon ik mezelf steeds de vraag blijven stellen: ‘Wat dien ik hier te leren?’ Lastig, pijnlijk en niet leuk om vervolgens betekenis te vinden en weer ietsje wijzer verder te lopen.
– Klik op één van onderstaande vlogs en vind meer over loslaten en de natuur ingaan –
Wil je reageren op dit essay? Ik lees je bericht graag.
Dit artikel maakt deel uit van essays en onderzoeken.
Meer verhalen over wat mensen raakt, bezighoudt en beweegt en in het dagelijks leven en werk zichtbaar wordt.
Lees Onderweg ›Ongeveer eens per maand een nieuw verhaal, Natuurlijk Ritme en een selectie uit de agenda. Soms ook iets om verder te lezen, kijken of luisteren.
Onderweg ontvangen ›
Wandelen, hiken, natuur en offline gaan‘The Doorstep-mile’
Scroll naar bovenzijde