DE TERUGKEER

Voor me zit mijn oma te breien. Achter me staat mijn opa met zijn vaarboom. Ik kijk gefascineerd hoe hij ons daarmee door de smalle slootjes duwt. In een van mijn kleine knuistjes heb ik mijn hengel stevig vast.

“Hoe lang is het nog varen, vader?” zegt mijn oma even later tegen mijn opa. “Die jongen wil vissen.”

Na de eerste paar honderd meter is de nieuwsgierigheid er wel vanaf op zo’n praam. Het gaat me te langzaam. Ik wil actie. Ik wil mijn dobber in het water gooien.

De zon schijnt. Ik ben op weg naar een van de ‘tuintjes’ van mijn opa. We gaan oogsten. Als we aanmeren, gaat hij aan het werk. Ik heb alleen oog voor mijn dobber. Ik vang niets. Zelfs geen tuk. Geef mij maar mijn vaste plekje achter het huis van mijn opa en oma.

Ruim tien jaar later, vlak na mijn eindexamen, werk ik met hem op het land. Wat me bijblijft, is hoe zwaar het werk is. Dit heeft hij zijn hele leven gedaan.

“Het gaat me te langzaam. Ik wil actie.”

Veel heb ik er overigens niet van geleerd. Ik weet nog net wanneer de netten over de aardbeien moeten, maar daarmee is alles gezegd. Mijn moeder zei toen ze een keer bij me logeerde: “Gadver Nor, bloemkool. Dat is niet de tijd van het jaar om te eten.”

Dat leven met de seizoenen was voor mijn grootouders vanzelfsprekend. Ik ben het ergens onderweg kwijtgeraakt. Niet alleen in wat ik at. Ook in hoe ik met mijn energie omging.

In de zomer is er meer licht en meer beweging. En toch probeerde ik jarenlang het hele jaar in hetzelfde tempo door te gaan. Ik stond altijd aan. Nauwelijks rust, altijd in actie.

Achteraf zie ik dat dat voortdurende doorgaan me hielp om intense gevoelens op afstand te houden. Tegelijk werd het zelf een bron van onrust en stress.

Totdat ik het werk van Jaap Voigt tegenkwam. Hij verbond het ritme van de seizoenen met wat er in jou en mij in beweging is. Ruim tien jaar onderzocht hij samen met een groep de invloed van de seizoenen op het dagelijks leven en werk. Daarna tekende hij zijn ervaringen op. De I Tjing vormt de grondslag van zijn benadering. De I Tjing is een van de oudste en invloedrijkste werken uit de Chinese wijsheidstraditie.

Zijn model is aards. Er is een tijd om te laten ontstaan, een tijd om ermee naar buiten te treden, te handelen en te oogsten en een tijd om de balans op te maken, los te laten en stiller te worden.

Wat mij erin aansprak, was dat het niet eerst vraagt welk gedrag je moet veranderen. De vraag is eerder: wat dient zich nu aan en wat vraagt werkelijk aandacht? En vervolgens: durf je daarnaar te handelen en het werkelijk een plek in je leven te geven?

En dan even niets.

Het eerste wat veranderde, was dat ik uit de actiestand kwam. Gek genoeg werd mijn leven daardoor niet rustiger, maar intenser. Wat daaronder lag, werd beter voelbaar. Ook weer dat oude gemis na de vroege dood van mijn vader. En hoe dat nog meespeelde in waarnaar ik verlangde.

De afgelopen jaren is daarin iets veranderd. Het gemis verdween niet. Maar doordat ik er beter bij kon blijven, verloor het verlangen een deel van zijn kracht. Ik hoefde minder te leven vanuit wat ontbrak of wat ik dacht te moeten realiseren.

Ik werd aandachtiger voor wat zich werkelijk aandiende. Er kwam ruimte voor dingen die ik niet had bedacht of probeerde af te dwingen. Mijn liefde voor schrijven. En de afgelopen twee jaar een andere manier van leven. En misschien wel het meest bijzondere: een andere ervaring van liefde.

Het model heeft dat niet veroorzaakt. Het hielp me wel om beter te herkennen wat werkelijk aandacht vroeg en er vervolgens naar te handelen.

Later ben ik ermee gaan wandelen. Letterlijk. Iedere maand een paar uur de natuur in, rond het thema dat bij die tijd van het jaar hoort. En elke keer weer die vragen: wat vraagt deze tijd van het jaar van je? En wat heb je nu te doen?

Gaandeweg kwamen daar oefeningen, visualisaties, rituelen en lichaamswerk bij, vaak vanuit de vragen van deelnemers.

De afgelopen jaren heb ik voor iedere maand beschreven wat die plek in het jaar voor mij betekent. Het afgelopen jaar heb ik daar nieuwe woorden aan gegeven. Daarin verbind ik mijn eigen ervaringen en die van deelnemers met het werk van Voigt.

Vanaf nu neem ik in iedere inspiratiemail de betreffende maand mee. Je kunt lezen, eens opletten wat je deze maand zelf merkt en ermee experimenteren.

Veel van wat mijn opa wist, heb ik niet meegenomen. Maar dat leven met de seizoenen, dat ik ergens onderweg kwijtraakte, heb ik teruggevonden.

Niet op zijn land in De Streek. Wel in mijn eigen leven.

DE JAARBOOG

Elke maand andere aandachtspunten

Iedere maand heeft binnen het natuurlijke ritme een eigen beweging en aandachtspunten. Je kunt het hele jaar volgen of een afzonderlijke maand bekijken: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli/augustus, september, oktober, november en december.

Je kunt ook een keer meelopen als je er niet alleen bewustzijn op wil krijgen, maar ook meer wil ervaren.

In de opeenvolgende 10 jaar studeer ik. Die 3-jarige opleiding brengt geen einde aan mijn zoektocht. Ik begrijp steeds meer, maar ik leef nog niet anders. Het bewustzijn groeit, maar rust en vrijheid blijven uit. Sterker, het leven wordt alleen maar intenser. De ene opleiding naar de andere. Het duurt echt jaren. Langzaam ontstaat er een stevige worteling en ga ik anders leven. Er komt vrijheid en rust. Nu ook thuis.

En het slaat door.

Langzaam worden studeren en schrijven mijn dagelijkse ritme. Totdat ik jarenlang zeven dagen per week om 06.00 opsta. Ik lees, schrijf en onderzoek. Alles wat me dichter bij rust kan brengen.

Zonder dat ik het doorheb, wordt mijn wereld steeds kleiner en verander ik langzaam in een monnik.

Het is niet alleen een manier om rustiger te worden en beter te worden in mijn werk als coach, therapeut en trainer, maar ook een vlucht.

Het middel wordt doel.

Een schuilplaats waarin ik het leven steeds vaker ontmoet in boeken, documentaires, films, coaching en training.

De prijs is groot. Te groot vind ik. Mijn wereld is te klein geworden.

In 2025 stop ik met het volgen van opleidingen en het jaar daarna stop ik met studeren en beperk mijn schrijven. Het voelt alsof ik afscheid neem van iets dat me jarenlang heeft gedragen.

Ik had nooit gedacht dat loslaten zoveel moed zou vragen, maar ik voel dat ik niet anders kan.

Tien jaar geleden dacht ik dat vrijheid betekende dat ik nergens meer aan vastzat. Nu ontdek ik dat vrijheid begint wanneer je op elke plek in jezelf thuis kunt zijn en van daaruit – zonder jezelf te verlaten – de wereld kunt ontmoeten.