DECEMBER

Afscheid

Er blijft vaak meer liggen dan je denkt. December vraagt om op te ruimen, schoon te maken en afscheid te nemen van wat niet mee hoeft naar het nieuwe jaar. Zo kan er rust ontstaan, daarna stilte en leegte. Ruimte om je straks klaar te maken voor het nieuwe.

“Zonder goed afscheid geen goed begin.”

OVER DEZE WANDELING

Wat dit is:
Een begeleide wandeling in de natuur met een kleine groep rond het thema van deze maand. Onderweg werken we met gesprek, stilte, oefeningen en korte visualisaties rond wat jij meebrengt.

Wanneer dit past:
Als het maandthema raakt aan wat er nu in je leven of werk speelt, of als je een vraag hebt en nieuwsgierig bent naar wat er onderweg zichtbaar wordt. Je kunt een keer meelopen of vaker terugkomen.

6 december 2026| 10.00 – 12.30 uur

9 december 2026| 09.00 – 11.30 uur

12 december 2026| 10.00 – 12.30 uur

2 – 10 deelnemers

Omgeving het Gooi

€ 39,-| inclusief btw

Je begeleiderNorbert Koopen

Boek deze wandeling Bekijk abonnementen

WAT HOEFT NIET MEE?

Mondriaan zocht in zijn late werk met zijn strakke lijnen naar de orde achter de werkelijkheid. In december wanneer alle bladeren van de bomen raken, kun je dat bijna in de natuur zien. Achter het bladerendek zie je ineens de orde in de vorm van stammen en takken. Die metafoor passen we in december op onszelf toe.

In december kijken we naar essentie en structuur. Wat heb je gedaan? Wat heeft iets gebracht? Waar ben je mee gestopt? Wat wil je blijven doen? En wat ligt er eigenlijk nog terwijl je allang weet dat het niet meer mee hoeft? Wat ga je loslaten en afscheid van nemen.

Een deelnemer zei tijdens eens de wandelingen dat afscheid nemen niet altijd iets wat je bewust hoeft te doen. Kun je net als een blad aan de boom in de herfst datgene gewoon loslaten. Zodat het vanzelf je weg beweegt. Met aandacht, maar zonder een actie. Gewoon aanwezig zijn.

DE BEWEGING VAN DEZE MAAND

Afronden
Wat nog openstaat, krijgt aandacht en mag daarna klaar zijn.
Opruimen
Wat niet mee hoeft, ruim je op, archiveer je of gooi je weg.
Afscheid nemen
Bewust eindigen helpt om iets werkelijk achter te laten.
Rust toelaten
Vanuit werkelijke rust kan stilte ontstaan.
Leegte toelaten
In de stilte ontstaat leegte die nu niet gevuld hoeft te worden.

HOE WE ONDERWEG WERKEN

Elke wandeling begint met een pas op de plaats. Je stapt uit de snelheid van je week, loopt in de natuur en kijkt wat er nu speelt. Het maandthema bepaalt niet, maar geeft richting.

Onderweg werken we met de vraag die zich bij jou aandient, of met wat je zelf meeneemt: een keuze, onrust, verdriet, vermoeidheid, verlangen of iets wat nog geen woorden heeft.

In gesprek, stilte, oefening of spiegeling wordt duidelijker wat aandacht vraagt en welke kleine stap daarbij past. Zo wordt de wandeling ook coaching onderweg: eenvoudig van vorm, maar precies op wat jij meebrengt.

AFSCHEID KRIJGT VORM

Dat klinkt rustig, maar december is dat vaak helemaal niet. Hoe graag ik het ook wil. Mij lukt het niet om voor de Kerst mijn werk af te ronden, alles op te ruimen en me schoon te maken voor het nieuwe jaar. Terwijl dit wel deze maand wordt gevraagd. Ik vind pas tegen Oud en Nieuw rust. Enkele keren lukt het me pas in de eerste week van januari.

Geen goede start van het jaar. Wat open blijft, vraagt namelijk aandacht. Je wilt alles voor het nieuwe jaar afsluiten en je ontvankelijk maken voor het nieuwe. Dat kan niet als het vol en druk is.

Afscheid nemen is de afgelopen jaren langzaam verworden tot een kunst. In de decemberwandeling geven we afscheid bewust vorm. We onderzoeken wat je wilt opruimen en/of afronden, wat niet meer mee hoeft en waarvan je werkelijk afscheid wilt nemen. Soms gebruiken we de wandeling zelf als afscheidsritueel.

Uitrusten is nog geen rust.

ACHTERGROND

De basis van deze jaarboog en maandthema’s is het werk van Jaap Voigt over leven en werken in het ritme van de seizoenen. Voigt werkt al decennialang met deze cyclus. De I Tjing vormt de grondslag van zijn benadering. De I Tjing is een van de oudste werken uit de Chinese wijsheidstraditie.

Ik vertaal deze bewegingen naar concrete aandachtspunten en ervaringsgerichte coaching rond leven, werk en leiderschap. Dat doe ik in deze wandelingen, in coaching, supervisie en tijdens leiderschapsreizen in de natuur.

Lees meer over het natuurlijke ritme ›

OP ZOEK NAAR DE LEEGTE

Na het afronden ben je er nog niet. Het is een drie- of viertrapsraket. Als na de onrust iets van rust komt dan kun je de weg naar de stilte vinden. En als je die weg uitloopt kom je bij de leegte. Daar in die leegte ontstaat ruimte. Een ruimte waarin iets mag verschijnen, vrij van gemis en verlangen. Omdat leegte nergens aan is gebonden. Wat merk je op als je niets hoeft vast te houden?

Het is net als met kleine kinderen als zij zich vervelen. Ze zeuren om een scherm. De kunst is om de verveling even te laten bestaan. Na meestal een tijdje ontstaat er iets magisch. Een toneelstuk, een spel of ze gaan knustelen. In het niets ontstaat het nieuwe.

Als je vaker volgens het ritme van de seizoenen hebt gelopen, ga je deze beweging steeds meer herkennen. Je merkt hoe prachtig dit principe in je leven kan werken. De vraag blijft namelijk: wat ontstaat er wanneer je niet meteen iets hoeft te vullen? Wat valt je toe?

Maar first things first: eerst opruimen, weggooien, loslaten en afscheid nemen. En dan kijken wat overblijft. En daarin rust vinden.

Vaker terugkomen

Een losse wandeling kan genoeg zijn. Terugkomen doet ander werk. Je merkt een maand later wat is blijven hangen, waar je opnieuw in terechtkomt en wat in je gewone leven oefening vraagt.

Bekijk de abonnementen ›

ERVARINGEN MET NATUURLIJK RITME

Deelnemers over rust, ontmoeting en wat onderweg zichtbaar wordt.

Voor mij is deze wandeling een moment van rust en bezinning. Een keer per maand een gepland moment om echt stil te staan. Een maandelijkse APK voor mijn ziel: de stilte, de ontmoeting met anderen, de natuur, de seizoenen en de coachingsvragen van Norbert geven mij richting.

Susanne Mundle

Sinds januari 2024 doe ik bijna elke maand mee aan deze wandeling, en elke keer brengt het me iets nieuws. Soms ontstaan er diepe gesprekken, soms is het juist de stilte die raakt. De wandeling helpt me stil te staan bij waar ik nu ben en helderheid te krijgen over mijn volgende stap.

Vanessa van Driel

Wat het mij brengt, is verbinding, diepgang en een uitnodigende 2,5 uur om dicht bij mezelf te komen. Het is heel welkom om kleine oefeningen met elkaar te doen en dan te voelen wat er met je gebeurt. Bij thuiskomst voel ik me elke keer weer een beetje sterker in dit leven staan.

Danielle Fousert

Waarom ga ik met Norbert de natuur in? Zijn kennis, zijn kunde en zijn rust. En ik doe het dan echt, en ik neem het me niet alleen voor. Zo kom ik uit mijn vaste patronen en dichter bij de dingen waar het in het leven echt om gaat.

Peter Kuijper

De zondagse wandeling met Norbert geeft extra verdieping. Niet alleen door het prachtige gebied waar je doorheen loopt, maar juist doordat je op weg gaat met een relevante vraag, afgestemd op de tijd van het jaar.

Lienemijn van der Ploeg

Met Norbert wandelen is een prachtige ervaring: refererend aan het specifieke van het jaargetijde, ademhalingstechniek, anekdotes en kleine gedachten die je bijblijven.

Robbert Claassen

Naast de mooie natuur was het bijzonder hoe volslagen vreemden zich naast elkaar openden en er zonder enige druk mooie en kwetsbare gesprekken ontstonden.

Marco Bes

Soms alleen in stilte, dan weer in gesprek met een zielsverwant. De wandeling hielp om mijn gedachten te ordenen en tot rust te brengen. De gesprekken in de groep waren inspirerend en helend. Een echte ontmoeting.