Je gaat met dit programma terug naar de basis. Eerst word je je bewust van je voedingspatroon. Daarna onderzoek je stap voor stap wat er met je lichaam en geest gebeurt en welke voedingsstijl het beste bij je past.
Met persoonlijke ontwikkeling, therapie, coaching en training kun je in een korte tijd ontzettend veel leren. Het lichaam hoeft niet meer door een oud trauma in verkramping te schieten, belemmerende overtuigen kun je naast je neerleggen en nieuwe overtuigingen kun je echt adopteren. Bovendien kun je veel nieuwe vaardigheden aanleren. Jij en ik zijn bewuste lerende wezens met een enorm vermogen om zichzelf te ontwikkelen. Niet alleen in de eerste belangrijke jaren van ons leven, maar gedurende ons hele leven. Maar als het lichaam van slechte energie wordt voorzien, neemt dat vermogen af. En kleine problemen kunnen door slechte voeding levensgrote uitdagingen worden. Sterker, je voeding kan een bron van je stress, je problemen en je uitdagingen zijn. Je cellen functioneren op een disfunctionele manier waardoor je grote lichamelijke én mentale klachten kunt ontwikkelen. Dat drama voltrekt zich nu in grote delen van de samenleving. En geloof me, daar kan geen persoonlijke ontwikkeling tegen op. Je dient een andere weg in te slaan. Ik geef je hier mijn inziens de essentie die je moet weten. Ontwikkel je eigen pad.
“De meesten van ons hebben hun hele leven verkeerde voeding voor hun hersenen gehad en daarom hebben we geen idee hoeveel beter we ons kunnen voelen en hoeveel meer we van onszelf kunnen verwachten als we goed eten.”
Waarom maakte ik dit kosteloze vrijblijvende programma? “Waarom geef je dat allemaal weg”, vroeg iemand mij laatst toen wij mijn serie bespraken. Omdat ik vind dat iedereen dit moet weten. Ik wist niet dat voeding zo’n groot effect op je staat van zijn kon hebben. Lichamelijk was ik me daar natuurlijk bewust van, maar vooral de geestelijke effecten verrasten mij. Wat een ongelofelijk cadeau was deze ontdekking zeg.
Ik maakte deze serie en dit vrijblijvende programma eerst en vooral voor mezelf. Om de stof in mijn vingers te krijgen. En daarnaast voor mijn dierbaren. Velen van ons zien door de bomen het bos niet meer. Er is zoveel onjuiste informatie over voeding. En ik realiseer me na dit onderzoek nog beter hoe lastig het is om in deze omgeving gezond te blijven. Dat vraagt aandacht, geld, tijd en daarmee een actieve investering. Ik hoop echt dat dit programma hieraan een bijdrage kan leveren.
De informatie in deze serie en dit programma is gebaseerd op onze evolutionaire staat, oeroude natuurlijke levenswijzen en wordt door de nieuwste wetenschappelijke onderzoeken ondersteund. Voor meer verdieping en om je eigen pad verder te ontwikkelen staat onderaan de tekst een literatuurlijst met gerespecteerde wetenschappelijke bronnen.
Naast mijn dierbaren en mijn netwerk deel ik deze bevindingen en mijn ervaringen ook graag met jou. Hoe kan jij de effecten van je omgeving op je fysieke en mentale staat van zijn beter managen? Bovendien wordt coaching, therapie en training vele malen effectiever als je een dergelijke levensstijl omarmt.
Ik neem – naast mijn bestaande methoden – wat ik leerde mee in mijn dagelijkse coaching en trainingen. Elementen die normaliter vaak buiten beschouwing worden gelaten en die een krachtige invloed op je vaardigheden, je overtuigingen, je ervaring van liefde, de mate van rust, plezier, verbinding en betekenis hebben. Ik ik merk nu al dat ik met deze studie, dit onderzoek en het schrijven van deze serie effectiever ben geworden. Laten we beginnen.
Ons lichaam en de processen die daarin plaatsvinden zijn de afgelopen duizenden jaren niet of nauwelijks veranderd. Tienduizend jaar is voor de evolutie slechts een oogwenk. Ons hele innerlijke systeem is daarmee op die oorspronkelijke natuurlijke levenswijze van miljoenen jaren geleden afgesteld. Geuren van die samenlevingen vond je in de laatste eeuwen op de meeste continenten. Denk aan de Aboriginals, de Maori en de inheemse Amerikanen.
Ik zag de restanten van een Inuit-gemeenschap waar kleine groepen mensen door de barre omstandigheden van de natuur een sterke gemeenschapszin hadden. Deze gemeenschap had hun levens- een eetwijze op het seizoen en de natuur afgesteld. Vlees, vis en planten waren de hoofdingrediënten. En vooral vet was heilig. De biefstukken en de entrecotes werden vaak aan de honden gegeven. Mensen die lang op zichzelf in de natuur leven, weten dit ook. Ze zijn altijd op zoek naar het vet. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de prachtige serie Alone. En zie hoe de deelnemers met de dieren om het laatste beetje vet strijden.
Doordat we onszelf ontwikkelden en daarmee onze omgeving veranderden, veranderden we ook de manier waarop we gingen leven. Ik beschreef in het verhaal ‘Voeding’ de weg van de jager-verzamelaar via de landbouwrevolutie naar een samenleving van ultrabewerkt eten. Waar eerst ondervoeding en gezondheid uitgangspunten waren, zijn die langzaam maar gestaag naar de achtergrond verschoven. Overvloed, gemak en plezier zijn nu mantra’s geworden. Het is – samen met een krachtig winstoogmerk bij de voedingsmiddelenindustrie waarin gezondheid een kleine rol speelt – een destructieve combinatie. Het tast eerst onze geestelijke en lichamelijke wereld eerst aan om het uiteindelijk te verwoesten.
Meer dan 50% van de Nederlandse samenleving heeft overgewicht. In deze serie laat ik zien dat dit niet alleen fysieke problemen oplevert, maar ook mentale uitdagingen. Het voedingspatroon dat ik in dit programma schets, is erop gericht om uit een ongezonde staat van overvoeding over te stappen naar een voedingspatroon dat bij je natuurlijke staat van zijn past. Het gevolg is dat je lichaam weer volgens zijn natuurlijk ritme gaat bewegen. En dat biedt grote mentale en fysieke voordelen.
Als we een eetpatroon nemen dat dichter bij die evolutionaire van staat zijn ligt, gebeurt er iets wonderlijks. Door dichter bij je natuurlijke staat van zijn te leven, ontstaat er een ongekende helderheid, rust en energie. Logisch natuurlijk. Je cellen weten instinctief wat ze moeten doen. En een rustig biologisch proces zorgt voor een rustig lichaam en daarmee een heldere en kalme geest. Doordat ons lichaam goed wordt gevoed, hoeft het niet zo hard te werken en neemt ook onze energie toe.
“Weet dat velen verkeerd zijn voorgelicht over eten”, zegt Georgia Ede na het ‘debunken’ van al die wetenschappelijke onderzoeken. Er zijn zoveel onjuiste conclusies over voedsel getrokken. Veel belangenorganisaties, lobbyisten en bedrijven manipuleren de informatiestroom om hun producten aan de man te brengen. We zien door de bomen het bos niet meer. Weet dat als je een heel leven lang je lichaam en je brein op een verkeerde manier hebt gevoed, je geen idee hebt hoe goed je je kunt voelen.
Je gaat met dit programma helemaal terug naar de basis. Zie het als een manier om een pas op de plaats te maken. Eerst word je je bewust van mogelijke disfunctionele patronen. Om vervolgens je lichaam opnieuw te kalibreren. Daarna kun je stap voor stap met een vergroot bewustzijn en een toenemende gevoeligheid een nieuwe voedingsstijl opbouwen.
Je zult merken dat veel geestelijke en lichamelijke processen zich gaan optimaliseren met ongekende voordelen. Veel geestelijke en lichamelijke klachten – die we nu regelmatig met persoonlijke ontwikkeling willen oplossen – zullen mogelijk verdwijnen. Je metabole stofwisseling als uitgangspunt voor mentale en fysieke gezondheid.
Duik in dit programma en geef jezelf zes weken de tijd. Je zult ervan versteld staan hoe dit je leven kan veranderen. Ervaar wat er met je lichaam én je geest gebeurt. Eten moet onze hersenen voeden, energie geven en beschermen. Het doel is om je metabole stofwisseling te verbeteren. Bij veel mensen in onze samenleving is die – door overmatige inname van suikers en koolhydraten – ontregelt. Het is de bron van veel problemen.
Als ik aan iets nieuws begin dan wil ik graag context hebben. Graag zet ik daarom de principes en uitgangspunten van dit programma op een rij. Vervolgens zie je – via de doelen en de werkwijze langs verschillende stappen – de effecten op de korte en lange termijn.
Velen in de samenleving zijn van hun natuurlijke staat van zijn verwijderd. Misschien jij ook als je dit zo leest. Met deze voedingstips kun je je algemene voedselkwaliteit verbeteren, oxidatieve stress en ontstekingen verminderen en kies je voor middelen die goed zijn voor je darmen, je hersenen en je immuunsysteem. Dit doe je door de inname van koolhydraten, suiker, gifstoffen en antinutriënten te beperken waardoor ook je ongezonde suiker- en insulinespiegels lager zal worden en deze zich stabiliseert.
Dit voedingspatroon brengt je terug naar je essentie. Het zal je niet verbazen dat als je voor de juiste ingrediënten kiest, je automatisch bij een voedingspatroon van onze jagende, verzamelende en plukkende voorouders komt. Meer dan twee miljoen geleden volgden zij dit natuurlijke ritme. Totdat we tienduizend jaar geleden – door de landbouwrevolutie – van ons oorspronkelijk patroon afstapten. In de laatste eeuwen is die afwijking alleen maar toegenomen met grote nadelige gevolgen voor onze gezondheid.
In stap 2 maak je kennis met dit oorspronkelijke menselijke voedingspatroon. Dat betekent het eten van vlees, vis, gevogelte, eieren, vruchten, groenten, noten en zaden. Puur, plantaardig en dierlijk voedsel dat weinig tot geen bewerking nodig heeft. Je lichaam herkent het en kan het optimaal verwerken.
In stap 3 en 4 minimaliseer je het aantal koolhydraten zodat je verbranding overschakelt van glucose naar vet. Je lichaam stapt over op een effectievere en efficiëntere energiebron. Vet wordt omgezet in vetzuren. En je lever zet deze zuren om in zogenaamde ketonen. Die worden vervolgens gebruikt om je hersenen van energie te voorzien. Als de hersenen kunnen kiezen uit glucose of ketonen dan kiezen ze voor ketonen. Daar zullen ze een goede reden voor hebben. Hoewel je nog steeds glucose nodig hebt. En onze lever is in staat om dat – gluconeogenese – zelf aan te maken. Je bent dus minder afhankelijk van externe koolhydraten.
In stap 5 voeg je langzaam weer voedingsmiddelen – die het beste bij jou passen – toe. Na deze reset zul je helderheid in je lichaam en geest ervaren, waardoor je beter kunt aanvoelen welke voedingsmiddelen goed voor je zijn. Misschien ontdek je dat sommige voedingsmiddelen moeilijker te verteren zijn of dat ze een allergische reactie opwekken. Zo kun je je eetpatroon afstemmen op wat je hersenen en lichaam echt nodig hebben, zonder al te veel concessies te doen. Jij kiest jouw balans waar gezondheid, helderheid, plezier, gemak, rust en energie een rol spelen.
Een gezond voedingspatroon vraagt om basisprincipes die op de lange termijn effectief zijn. Hier zijn de uitgangspunten van het programma:
1. Eet heel voedsel: Kies voor voedsel met één ingrediënt dat bederfelijk is en nauwelijks bewerking nodig heeft, zoals schillen, hakken of koken.
2. Vlees is goed: Vlees levert alle noodzakelijke macro- en micronutriënten in de juiste vorm, inclusief enkele die moeilijk of onmogelijk te verkrijgen zijn uit plantaardige bronnen. Het menselijk brein heeft zich met dierlijke voeding ontwikkeld. Zonder vlees is het een uitdaging om je geest en lichaam optimaal te voeden. Sommige wetenschappers beweren zelfs dat het eten van vlees ons mens heeft gemaakt. Daarmee bedoelen ze dat vlees ons in staat stelde minder energie en lichaamsoppervlakte te investeren in het lange darmkanaal dat nodig is om vezelrijke, plantaardige diëten te verwerken. In plaats daarvan wordt betoogt dat de energie werd gebruikt om onze grote hersenen te ontwikkelen.
3. Vet is heel goed: Dierlijke vetten bevatten van nature een mengsel van verzadigde en enkelvoudig onverzadigde vetten, evenals essentiële meervoudig onverzadigde vetzuren, zoals omega-3 en omega-6. Vooral docosahexaeenzuur (DHA) is heel belangrijk voor ons, omdat we het heel moeilijk uit plantaardige vetten kunnen halen. Dit zuur speelt een onmisbare rol bij de ontwikkeling van de hersenen, de productie van hersenenergie en de communicatie tussen hersencellen.
4. Eieren zijn fantastisch: Eieren bevatten alles wat een nieuw leven nodig heeft om te groeien. Ze zijn daarmee een van de meest complete, voedzame en veilige voedingsmiddelen die er zijn.
5. Onderzoek wat bij je lichaam past: Sommige planten willen dat je hun vruchten eet. Ze zijn niet voor niets zoet en hebben felle kleuren. Andere delen van de planten proberen – zonder uitzondering – je pijn te doen. Ze willen niet opgegeten worden. Weet ook dat veel voedingsstoffen in planten een slechte biologische beschikbaarheid hebben. Het betekent dat ze in vormen komen die moeilijk bereikbaar zijn voor ons. We kunnen delen niet of nauwelijks opnemen al wordt dat vaak wel gedacht.
6. Wees heel voorzichtig of vermijd granen en peulvruchten: Deze bevatten een hoog gehalte van antinutriënten die de opname van bepaalde voedingsstoffen in het menselijk lichaam kunnen remmen. Dit is een van natuurlijke verdedigingsmechanismen van planten tegen roofdieren waar ik het bij punt 5 over had.
7. Vermijd geraffineerde koolhydraten, plantaardige oliën en alcohol: Oliën, zoals zonnebloem- en maïsolie, veroorzaken oxidatieve stress en ontstekingen. Dat is zeer schadelijk voor je gezondheid. Oxidatieve stress is een toestand in het lichaam waarin er een disbalans is tussen de productie van zogenaamde vrije radicalen – die ontstaan als glucose wordt verwerkt voor energie – en antioxidanten – die deze schadelijke moleculen neutraliseren.
8. Beperk de inname van koolhydraten: Ons lichaam is niet geëvolueerd om grote hoeveelheden koolhydraten te verwerken. En zeker niet die geraffineerde koolhydraten die we nu veelal eten. In grote hoeveelheden zijn ze zeer schadelijk voor ons lichaam en onze geest.
9. Wees voorzichtig met zuivel: Het bevat alle drie de macronutriënten: eiwitten, vetten en koolhydraten. Het is het recept van de natuur voor snelle groei bij jonge dieren. Daarom hebben sommige volwassenen ook een lactose-intolerantie. Het is niet voor volwassenen bedoeld. Focus op producten met minder lactose, zoals boter, room, harde en gerijpte kazen.
10. Wees voorzichtig met zaadvoedsel: Hoewel ze net als zuivel rijk zijn aan voedingsstoffen, zijn het ook de zwaarste bewapende voedingsstoffen in de wereld. Het is een embryo van een plant. Ze hebben krachtige structuren waarin ze gifstoffen en antinutriënten herbergen die schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid.
Oxidatieve stress is een normaal proces in ons lichaam vergelijkbaar met een ‘roestproces’. Net zoals metaal door lucht en water kan roesten, kunnen cellen schade oplopen door grote hoeveel geraffineerde koolhydraten, plantaardige oliën, suiker, alcohol, drugs en roken. Ons lichaam heeft antioxidanten – als ingebouwd beschermingssysteem – om deze schadelijke stoffen op te ruimen en ons gezond te houden. Maar als er te veel ‘roest’ ontstaat, raakt het evenwicht verstoord. Wanneer deze disbalans ontstaat, merk je dit al snel aan kleine ongemakken. Als het te lang aanhoudt, kan het zelfs leiden tot serieuze gezondheidsproblemen.
Vermoeidheid en spierzwakte: Je cellen produceren minder energie wat leidt tot een gebrek aan kracht en vitaliteit.
Ontstekingen: Een verhoogde oxidatieve stress kan ontstekingsreacties uitlokken. Het kan leiden tot pijnlijke, gezwollen gewrichten en spieren.
Verminderde immuunfunctie: Je afweersysteem verzwakt, waardoor je sneller vatbaar bent voor infecties, zoals verkoudheid en griep.
Concentratieproblemen en mentale vermoeidheid: Het kan moeilijker worden om je te focussen of helder te denken. Oxidatieve stress vindt namelijk ook plaats in je hersenen!
Toegenomen gevoeligheid voor mentale uitdagingen en trauma: Je gedrag – dat diep geworteld is in je ervaringen uit je verleden – wordt op cellulair niveau beïnvloed door je metabole processen. Als je metabole stofwisseling verstoord raakt door oxidatieve stress heeft dit effect op je gedrag en daarmee je reactie. Oxidatieve stress kan daarmee een enorme impact op zowel je centrale als decentrale zenuwstelsel hebben.
Chronische ontstekingen: Langdurige oxidatieve stress kan leiden tot chronische ontstekingen, die bijdragen aan ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en kanker.
Verkalking van bloedvaten: Oxidatieve stress bevordert verkalking van bloedvaten, wat de bloedstroom belemmert en het risico op hartziekten vergroot.
Vorming van plaques: Plaques in de bloedvaten – een mengsel van onder andere vetten en cholesterol – kunnen leiden tot vernauwingen die hartaanvallen en beroertes veroorzaken.
Vervetting van organen: Oxidatieve stress kan vetophoping in organen – met name in de lever – bevorderen en leiden tot leverontsteking en in ernstige gevallen zelfs leverziekten.
Veroudering: Oxidatieve stress versnelt de veroudering van cellen en draagt bij aan de afbraak van collageen en elastine, eiwitten die essentieel zijn voor een stevige en elastische huid.
Chronische stress, depressieve gevoelens en psychische stoornissen: De invloed van oxidatieve stress op de hersenen kan gevoelens van angst, stress en depressie versterken. Dit komt doordat de hersenen moeilijker kunnen omgaan met chemische signalen die normaal helpen bij het reguleren van stemming en stressrespons. In combinatie met andere factoren zoals chronische stress en weinig beweging kan het zelfs leiden tot psychische stoornissen zoals beschreven in de DSM V.
Cognitieve achteruitgang: Langdurige oxidatieve stress kan de veroudering van de hersenen versnellen en het risico op neurodegeneratieve ziekten, zoals de ziekte van Alzheimer en Parkinson, vergroten.
Volg een eetpatroon dat dicht bij onze evolutionaire ontwikkeling ligt om je mentale en fysieke staat van zijn te optimaliseren. Je vergroot je helderheid, ervaart een stabiele energie, vindt diepe rust en je voelt meer liefde, plezier, betekenis en verbinding.
Vlees, vis en eieren: Alle soorten vers of diepgevroren vlees, vis, gevogelte en eieren zijn toegestaan. Kies biologisch en eet zonder sausen of marinades. Vermijd bewerkt vlees zoals gedroogde vleeswaren.
Vetten: Kies voor natuurlijke vetten, zoals dierlijke vetten, extra vierge olijfolie, avocado-olie en ongeraffineerde palmolie.
Groenten: Sla, andijvie, wortels, champignons, artisjokken, selderij, yamboon en venkel. En de volgende groenten alleen als je ze kookt: spinazie, knolselderij, pastinaak, bieten (niet het blad), asperges en zoete aardappelen.
Fruit: Kies voor hele, verse en bevroren vruchten. Komkommer, avocado, olijven en alle pompoensoorten.
Kruiden en smaakmakers: Gebruik zout, peper, blad-bloemkruiden (basilicum, peterselie, dille, tijm, koriander, et cetera) azijn (alleen zure), citroen- en limoensap, olijfolie, boterolijfolie en citroenolie.
Dranken: Drink water, thee, koffie, gezoet mineraalwater met vruchten, munt, basilicum of komkommer.
Biologische beschikbaarheid: Veel voedingsstoffen in planten hebben een slechte biologische beschikbaarheid. Daarom is ‘superfoods’ ook onzin. Veel van die voedingsstoffen in die zogenaamde kunnen we waarschijnlijk moeilijk tot ons nemen. Dat is nog nooit bewezen.
Rauwe groenten: Wees voorzichtig. Ze zijn moeilijker te verteren.
Gifstoffen: Eet geen bittere groenten. Er kunnen gifstoffen inzitten doordat ze te lang in de koelkast liggen.
Vers: Eet zo vers mogelijk.
Fruit dat bloedsuikerpieken kan veroorzaken: Beperk fruit zoals watermeloen, banaan, mango, druiven en peren.
Alliumrijke groenten: Kook deze groenten – zoals uien, knoflook, prei, sjalotten en bieslook – heel zacht waardoor de schadelijke stoffen verdwijnen.
Aardappelen: Eet ze alleen geschild en gekookt.
Kruisbloemige groenten: Kook ze en beperk het tot een portie per dag. Het gaat om rucola, paksoi, broccoli, spruitjes, alle soorten kool, bloemkool, boerenkool, mierikswortel, koolrabi, radijs, koolraap, snijbiet, tuinkers, waterkers, wasabi, mizuna, maca et cetera.
Zuivel: Het is het recept van de natuur voor snelle groei voor jonge dieren. Focus op boter, room, harde kazen en gerijpte kazen omdat ze minder lactose bevatten.
Noten en zaden: Het is een van de meest beschermde voedselsoorten in de wereld. Onderzoek het effect van amandelen, lijnzaad (let op de cyanide), walnoten pecannoten, paranoten, hazelnoten en macadamianoten, pistachenoten, chiazaad, lijnzaad, hennepzaad, zonnebloempitten, pompoenpitten en sesamzaad op jou.
Kruiden en smaakmakers: Onderzoek specerijen die afkomstig zijn van echte pepers uit de familie van de nachtschade zoals paprika, cayennepeper, chilipoeder, rode pepervlokken, et cetera. Wees ook voorzichtig met specerijen die zijn verkregen uit zaden, schors en wortels. Denk aan mosterd, kaneel, nootmuskaat, koriander, gember et cetera.
Wees voorzichtig met vezels: Vooral als je last hebt van een opgeblazen gevoel of buikpijn.
Eet koolhydraten voordat je gaat bewegen: Zo wordt de ingenomen energie gelijk gebruikt.
Wees voorzichtig met zaden en schillen: Daar zitten vaak veel beschermingsmechanismen in. Denk aan bijvoorbeeld aan de nachtschadefamilie.
Granen: Tarwe, mais, rijst, haver, gerst. Denk hierbij ook aan pasta en brood.
Peulvruchten: Bonen, linzen, pinda’s en sojabonen bevatten antinutriënten die de opname van voedingsstoffen kunnen verstoren.
Gedroogde vruchten: Het droogproces concentreert de suikers en verwijdert het water, waardoor je er gemakkelijk te veel van eet.
Gepureerd fruit: Deze verhogen je bloedsuikerspiegel door hun hoge suikerconcentratie.
Vruchtensap: vanwege de grote hoeveelheden suiker.
Bewerkte suikers en voedingsmiddelen: Vermijd geraffineerde suikers, zoetstoffen en ultrabewerkte voedingsmiddelen zoals chips, koekjes en frisdrank, sauzen en kant-en-klare maaltijden.
Bewerkte dranken: alcohol, frisdrank, yoghurtdranken en vruchtendranken.
Wees voorzichtig met granen, bonen, noten en zaden: Het zijn de beschermde embryo’s van planten en bevatten vaak antinutriënten die moeilijk verteerbaar zijn. Deze gifstoffen kunnen je darmgezondheid, immuunsysteem en geestelijke gezondheid in gevaar brengen.
Creatief met lastige voedingssoorten: Stop kleine hoeveelheden vruchtensap in water of ijsthee. Je smaakgevoeligheid verbetert waardoor dit heerlijk is. Het is ook goed als ingrediënt van een recept.
Laat je leiden door je eetlust: In het begin kun je je hongerig voelen en denk je dat je te veel eet. Dit komt door je ontregelde insulinesysteem opspeelt. Het kan dan namelijk overreageren. Een van de effecten is dat het een hongergevoel creëert. Eet totdat je voldaan voelt. Je zult merken dat als je insulinesysteem kalmeert, je hongergevoel ophoudt.
Eiwitten hebben prioriteit: Zorg ervoor dat je voldoende eiwitten binnenkrijgt. Een vrouw van 1,65 meter heeft ongeveer 75 gram nodig per dag en een man van 1,95 meter ongeveer 130 gram.
Focus op koolhydraatinname: Houd je dagelijkse inname van koolhydraten rond de 90 gram om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
Te snel afvallen: Eet meer vetten als je merkt dat je te snel gewicht verliest of nog steeds honger hebt.
Kookboeken: Je kunt nog steeds genieten van heerlijk eten en meestal zoveel je wilt. Mits je kiest voor de juiste ingrediënten. Zoek naar keto-kookboeken of online recepten om inspiratie op te doen en ontdek deze nieuwe wereld. Ik heb aantal boeken in de literatuurlijst opgenomen.
Omdat je lichaam van een energieproces dat gebaseerd is op glucose naar een proces dat gebaseerd is op vet overschakelt, kun je ontwenningsverschijnselen krijgen. Deze kunnen nu al spelen of straks bij stap 3. Dat is normaal. Vooral bij mensen die een hoog koolhydraat- en suikerrijk voedingspatroon gewend zijn. Je lichaam moet leren vertrouwen op vet als energiebron in plaats van op glucose. Soms is het lichaam dan een beetje ontwent door de grote hoeveelheid koolhydraten. Je dwingt het om dat proces weer uit de kast te halen.
In de eerste weken laat je lichaam het overtollige vocht en zout los. Dat was nodig om glucose te verwerken. Je zult merken dat je vaker naar het toilet gaat en aanvankelijk wat meer gewicht gaat verliezen. Het is belangrijk om in deze fase voldoende water te drinken en wat extra zout in te nemen om je vochtbalans en je natriumgehalte op peil te houden.
De meeste symptomen verdwijnen binnen twee weken, maar sommige verschijnselen kunnen aanhouden. Vooral die verlaagde energie. De eerste drie dagen kunnen zwaar zijn, maar wees geduldig. In week drie wordt vaak een sprong in je gezondheid gemaakt en ga je effecten die bij stap 3 staan beschreven waarschijnlijk al ervaren. Doorgaans verdwijnen alle aanpassingssymptomen in week zes. Hieronder vind je een overzicht van mogelijke ontwenningsverschijnselen en tips om hiermee om te gaan.
1. Hoofdpijn: Dit kan ontstaan door een daling van je bloedsuikerspiegel en verlies van elektrolyten (zoals natrium, kalium en magnesium).
2. Vermoeidheid en lage energie: Het overschakelen van je lichaam naar een andere energiebron (van glucose naar vet) kost veel energie.
3. Spierkrampen en pijn: Door het verlies van mineralen kun je krampen en uitdroging ervaren. Blijf veel water drinken.
4. Duizeligheid en hersenmist: Doordat je nog niet genoeg ketonen produceert (de energievorm waarin vet het uitgangspunt is) kan er duizeligheid, concentratieproblemen en een vermindering van helder denken worden ervaren.
5. Slaapproblemen: Door energietekorten en de beperkte productie van ketonen kun je misschien lastiger slapen
6. Misselijkheid en maagklachten: Het verteren van meer vet kan in het begin zorgen voor maagproblemen, misselijkheid, een opgeblazen gevoel en soms zelfs diarree.
7. Sterke drang naar suiker: Door een plotselinge afname van suiker denkt het lichaam dat er een energietekort is (wat niet zo is want je hebt voor maanden energie in de vorm van vet op je lichaam) en zet het stresssysteem aan om die vorm van energie tot je te nemen. Het is daar zo aan gewend. Je ziet dan hoe je lichaam aan koolhydraten en suiker verslaafd is geraakt.
8. Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen: De chemische veranderingen en de aanpassing van je bloedsuikerspiegel zorgen ervoor dat je wellicht wat meer mentaal ontregelt kunt raken dan normaal.
1. Vul elektrolyten aan: Zorg voor voldoende natrium, kalium en magnesium omdat je lichaam deze sneller verliest. Dit kan door bouillon te drinken, een snufje zout aan je water toe te voegen of voedingsmiddelen die rijk zijn aan deze mineralen te eten. Denk aan avocado’s, bladgroenten, noten en zaden.
2. Drink voldoende water: Dit helpt niet alleen om hoofdpijn en spierkrampen te voorkomen, maar ondersteunt ook de nierfunctie en het behoud van een goede elektrolytenbalans.
3. Verhoog de vetinname geleidelijk: Bouw je vetinname rustig op. Vooral in de eerste dagen zodat je lichaam kan wennen aan het gebruik van vet als energiebron. Kies voor makkelijk verteerbare vetten – zoals olijfolie – die sneller energie geven.
4. Neem magnesium in de avond: Magnesium kan helpen bij ontspanning en het verminderen van spierkrampen. Het kan ook nachtrust verbeteren en stemmingswisselingen beperken.
5. Verminder koolhydraten geleidelijk: In plaats van plotseling alle koolhydraten af te bouwen, kun je je lichaam langzaam aan de verandering laten wennen. En kies voor groenten die rijk zijn aan koolhydraten en elektrolyten. Dit kan helpen om hersenmist en vermoeidheid te verminderen terwijl je lichaam zich aanpast.
6. Zorg voor extra slaap: Geef het lichaam wat meer rust zodat het zich sneller kan aanpassen. Dit helpt natuurlijk ook bij het verminderen van prikkelbaarheid en stemmingswisselingen.
7. Beperk stress en zorg voor ontspanning: Zoals in het artikel ‘Brein’ staat beschreven dat niet alleen eten invloed op je bloedsuikerspiegel heeft maar bijvoorbeeld ook stress. Neem juist nu tijd voor ontspanning.
Als je naar de heldere staat van zijn gaat dan is het belangrijk om de koolhydraatinname verder te beperken. Wellicht heb je bovenstaande ontwenningsverschijnselen gehad of misschien krijg je ze nog. En sommige mensen hebben er nauwelijks last van. Elk lichaam is anders.
Belangrijk: Niet iedereen is geschikt voor een ketogeen dieet. Lees hieronder de uitzonderingen om te beoordelen of dit programma veilig is voor jou en je gezin.
Nu gaan we naar de heldere staat van zijn: de ketose. Ketose verandert fundamenteel de manier waarop je hersenen werken en ontgrendelt de mogelijkheid op een verbetering van je humeur, helderheid van geest, emotionele veerkracht en gemoedsrust.
Het enige verschil met stap 1 is dat je het koolhydraatinname beperkt en je vetinname verhoogt zodat je glucoseinname nog verder naar beneden gaat en je grotendeels afhankelijk wordt van vet. Je lichaam gaat dan in een soort spaar- en overlevingsstand. Net zoals bij de jager-verzamelaar die even geen – koolhydraatrijk – voedsel kan vinden. En zich laaft aan zijn of haar vetreserves. Het gevolg is dat het lichaam effectiever en efficiënter gaat functioneren. Er is een noodzaak tot optimalisatie met enorme gezondheidsvoordelen.
Het enige verschil met stap 2 is dat je je koolhydraatinname beperkt. Normaliter dien je 20 tot 50 gram koolhydraten per dag in te nemen om in ketose te raken. Sommige mensen hebben minder nodig. Mensen die veel sporten kunnen met meer toe. Zij verbanden veel van die koolhydraten.
Zorg ervoor dat je voldoende eiwitten binnenkrijgt. Dat blijft gelden. Ter indicatie. Een vrouw van 1,65 meter heeft ongeveer 75 gram nodig en een man van 1,95 meter heeft ongeveer 130 gram per dag nodig.
Omdat je minder koolhydraten inneemt, dien je vetten toe te voegen om je energiebehoefte op peil te houden. Doe je dat niet dan val je af. Je lichaam gaat dan het opgeslagen vet gebruiken om zich te voeden.
Met het overschakelen van een energieproces op basis van glucose naar vet gaat de overvloed naar een spaar- en zelfs een overlevingsstand. Het gevolg is dat het lichaam en de hersenen een efficiënter en effectiever biologisch proces opstarten met enorme voordelen. Ketose verandert fundamenteel de manier waarop je hersenen werken. Het ontgrendelt de mogelijkheid op een verbetering van je humeur, helderheid van geest, emotionele veerkracht en gemoedsrust.
1. Je blik wordt helder. Het is net alsof er een mist in je hoofd optrekt. Je kunt beter, langer en scherper nadenken. Ik kan meer verbanden tussen verschillende informatiebronnen leggen en duidelijker schrijven. Ook wordt het creatieve proces gestimuleerd. Het aantal ideeën is vele malen groter en de uitvoering daarvan is veel beter. En ook in de avond heb ik nog vaak een heldere geest.
2. Stabiele en krachtige energie. Je krijgt meer energie en deze wordt stabieler waardoor je makkelijker de dingen doet die je wil doen. Je hersenen gaan op een energiestroom werken die vijftien keer zo efficiënt is als glucose. De energiesprong en de energiedip die bij glucose vaak ontstaat verdwijnt. Je hebt niet meer dat luie gevoel dat je tussen maaltijden zo kan overvallen.
3. Meer rust. Het lichaam wordt rustig omdat het niet steeds korte vlammen van energie krijgt, maar een stevige rustige bron van energie ervaart. En als je lichaam kalm is, heeft dat ook een kalmerende werking op de geest. Daarnaast heb je minder last van stemmingswisselingen of zelfs van krachtige gevoelens van onzekerheid, angst en verwarde gevoelens van paniek tussen maaltijden omdat ons stresssysteem niet door verwerking van koolhydraten overbelast wordt.
4. Je wordt gezonder. Er zijn minder ontstekingen in je lichaam. Bij het verbranden van glucose, komen schadelijke stoffen vrij die je cellen beschadigen. Het veroorzaakt mede de mentale uitdagingen, psychische stoornissen en welvaartsziektes zoals in het thema ‘Brein’ en ‘Onbeheerst’ worden omschreven.
Het lichaam wordt ook gezonder omdat het effectiever gaat werken. In de zoektocht naar energie recyclen ze minder goed functionerende en verouderde cellen. Je hebt dus relatief meer gezonde cellen in je lichaam wat het risico op disfunctioneren beperkt.
5. Lager risico op geestelijke en fysieke ziektes. Omdat er minder oxidatieve stress en ontstekingen in je lichaam zijn en er bijvoorbeeld minder ‘plaques’ ontstaan, neemt het risico op mentale problemen, psychische stoornissen en veel welvaartziektes, zoals obesitas, diabetes type 2, hart- en vaatziektes op lange termijn af. Maar het zorgt er ook voor dat de kans op epilepsie, ziekte van Alzheimer, kanker et cetera minder wordt. Een hoge insulinespiegel heeft een sterke bi-directionele relatie met heel veel ziektes.
6. Je weerbaarheid neemt toe. Doordat de hoeveelheid ontstekingsbevorderende stoffen in je lichaam minder worden, word je immuunsysteem sterker. Je bent dus minder vatbaar voor ziektes uit je omgeving.
7. Betere fysieke prestatie. Een beter uithoudingsvermogen omdat je langer van een constante energie gebruik kunt maken. Daarnaast wordt door de inname van ‘relatief’ meer eiwitten het vermogen van je spiermassa behouden en kan je die door middel van training op een krachtige manier bevorderen.
8. Je wordt minder snel oud. Het is nu bekend dat mensen met chronische psychische stoornissen vroeger oud lijken te worden. Ze kunnen dit zien in diverse statistieken van het verouderingsproces. Een van deze statistieken betreft de lengte van telomeren, die aan de uiteinden van chromosomen zitten. Telomeren worden korter naarmate mensen ouder worden. Deze verkorte telomeren zie je bij mensen met ziekten zoals obesitas, kanker, hart- en vaatziekten en diabetes. Ze zijn ook gevonden bij mensen met depressie, bipolaire stoornis, PTSS en verslavingsstoornissen. Mensen met een ziekte verouderen sneller en zien er dus ook sneller ouder uit. Let maar eens op.
9. Je wordt gevoeliger. Je lichaam en je mentale zijn wordt gevoeliger. Niet alleen voel je het effect van alcohol of de gevolgen van koolhydraten in je lichaam in de vorm van een roes en vermoeidheid. Je wordt ook sneller geraakt door je omgeving is mijn ervaring waardoor je meer verbinding met de ander en wereld ervaart.
10. Je valt makkelijk af. Doordat de dominante vorm van energie vet is en niet glucose heb je geen energiepieken en energiedippen met het bijbehorende hongergevoel. Dat hongergevoel verdwijnt en als je dan minder calorieën inneemt dan je nodig hebt, verdwijnt het vet.
Als het goed is ondervind je op een prachtige manier nu de gezonde effecten van een natuurlijk ritme en een staat van zijn die bij onze evolutie en natuur hoort. Je kunt nog een stapje verder gaan door te gaan vasten. De jager-verzamelaar kon dagen zonder eten. Het kan de positieve effecten die je nu ondervindt versterken.
Met stap 2 en stap 3 boots je het leven van de jager-verzamelaar na. Waar bij stap 2 je in een rijke periode van onze voorouder zit, ga je bij stap 3 in de spaar- en overlevingsstand. Misschien heb je gemerkt dat je hongergevoel stopt. En waar je vroeger moe werd als je stopte met eten, merk je nu dat je energie toeneemt. Het lichaam lijkt je bewust energie te geven om eten te vinden. Wat is de natuur toch fantastisch.
Vasten versterkt de positieve gevolgen van je voedingspatroon die je via stap 2 en 3 hebt ontwikkeld. Het is de jager-verzamelaar die even geen eten kan vinden. Het positieve effect van deze routine werd ook gezien in oude culturen. In het christendom, islam, jodendom, hindoeïsme, boeddhisme en oude inheemse culturen werd ook gevast. Probeer eens een van onderstaande varianten en ontdek de effecten op je lichaam en geest.
16:8: Vast 16 uur en eet binnen een periode van 8 uur. Dit is populair voor gewichtsverlies en het stabiliseren van je bloedsuikerspiegel.
5:2: Eet vijf dagen per week conform stap 1 of 2 en beperk de calorie-inname tot 500-600 calorieën op twee niet-opeenvolgende dagen.
Een maaltijd per dag: Vaak een vastenperiode van 23 uur met één uur eetvenster.
Alternatief vasten: Wisselend vasten waarbij er om de dag wordt gevast of het aantal calorieën drastisch wordt verminderd.
ProLon-dieet: Ontwikkeld door dr. Valter Longo, dit dieet beperkt calorieën (ca. 1100 calorieën de eerste dag en daarna overgaan naar een beperking van je calorieën: 500-800 kcal per dag) gedurende vijf dagen met een specifiek macronutriëntenprofiel. Het bootst vasten na om voordelen te krijgen zonder helemaal niet te eten.
Watervasten: Drink uitsluitend water, meestal voor een periode van 24 uur tot meerdere dagen. Het is bedoeld voor intensieve detox en gezondheidsreset.
Droogvasten: Geen voedsel of water. Zeer kortdurende periodes (meestal 12-24 uur) met een diepgaand effect op celregeneratie en ontstekingsvermindering. Niet aanbevolen voor beginners.
Elementen die spelen zijn het recyclen van oude en niet goed functionerende cellen en het verlagen van ontstekingen waardoor een ontstekingsremmend klimaat ontstaat. Daarnaast wordt het vermogen van het maken van nieuwe zenuwcellen en het nieuwe verbindingen in je hersenen aangewakkerd. Het heeft een krachtig effect op ons lerend vermogen en manier van denken. Je kunt je daarmee makkelijker aanpassen aan nieuwe omstandigheden en omgevingen.
Doordat het lichaam in een spaar- en overlevingsstand terechtkomt, zal het inefficiënte cellen recyclen. De geprogrammeerde celdood (apoptose) wordt versneld. Niet functionerende cellen worden afgebroken (autofagie) en niet goed functionerende onderdelen van cellen zoals mitochondriën – de energiecentra van je cellen die een cruciale rol vervullen bij je metabole stofwisseling – worden vernieuwd (mitofagie). We krijgen daarmee meer gezonde en nieuwe cellen in ons lichaam.
Ons lichaam en dan ons immuunsysteem maakt elke dag ontstekingen aan om infecties of andere schade te lijf te gaan. Op die manier worden de juiste stoffen naar de bron van het probleem gedirigeerd. Door te vasten, ontstaat er – doordat er geen eten binnenkomt – weinig oxidatieve stress in het lichaam. Het lichaam en de geest komen in extreme rust. Het lichaam kan zich op zijn cruciale taken richten.
Autofagie, mitofagie en apoptose hebben natuurlijk ook een effect op de cellen in onze hersenen. Daar vindt ook een recycling plaats. De nieuwe cellen worden toegevoegd aan de bestaande capaciteit en dienen zich weer te verbinden met andere onderdelen. Ook de verlaging van het ontstekingsniveau draagt bij aan die kalme en stabiele gemoedstoestand. Je snapt nu beter dat het goed is om deze schoonmaak af en toe te doen. Het verhoogt je gezondheid en vitaliteit.
Als we onze evolutie nu als uitgangspunt blijven nemen dan is het logisch om ons eetpatroon te variëren. Dat deed de jager-verzamelaar ook doordat hij volgens het seizoen en daarmee de beschikbaarheid van eten leefde. Zo zijn we geëvolueerd. Dat betekende dat in de winter en lente beperkte meer op vet en eiwit gebaseerde voedselbronnen waren. Je reserves waren in die periode ook belangrijk. En dat in de zomer en de herfst meer groenten, fruit en zaden werden gevonden. Een voedselpatroon dat rijk was aan natuurlijke koolhydraten.
Veel wetenschappers betogen dan ook dat een dergelijk voedingspatroon waarin glucose en vet wordt afgewisseld goed voor ons is Een gematigd koolhydraat voedingspatroon waar je af en toe in de ketose schiet, lijkt volgens velen een optimale gezondheid te geven. Om jezelf vervolgens te regenereren door te vasten.
Het is nu tijd om te spelen om te ontdekken wat het beste bij jouw biologie past. Voeg voedingsmiddelen toe aan het voedingspatroon dat ik bij stap 3 beschrijf en ervaar welk effect ze hebben op je lichaam en geest. Dat kunnen zelfs elementen zijn uit de ‘Niet’-categorie. Kijk wat je lekker vindt en wat het met je lichaam doet. Doordat je inmiddels goed bent afgesteld, kun je vrij gemakkelijk inschatten welke voedingsmiddel welk effect heeft. Je kunt dan de juiste balans kiezen tussen plezier en gezondheid. Het geeft je de ruimte om te kiezen voor datgene wat je lichaam en geest het beste ondersteunt zonder al te veel concessies te doen aan gezondheid en welzijn.
Het is wellicht fijn om af en toe wat meer suiker en alcohol te consumeren omdat het je plezier geeft. Dat is ook een belangrijk ingrediënt voor een liefdevol en betekenis leven. Weet dat je veerkrachtig en flexibel bent. Maar blijf bewust van de gevolgen voor je lichaam en geest. Weet van de ongezonde elementen. En stap terug naar een gezond patroon want voordat je het weet, ben je op de verslavende weg gestapt. Dat is zo makkelijk. Een van de belangrijkste mantra’s blijft: blijf zoveel mogelijk weg van geraffineerde koolhydraten en suiker. Ze zijn bijzonder slecht. Kies voor volwaardige voeding.
Met het ontwikkelen van een natuurlijk eetritme ontstaat er metabole flexibiliteit – het vermogen om soepel te schakelen tussen vet- en glucoseverbranding. Je kunt gemakkelijk gebruikmaken van de twee energieprocessen die je lichaam en geest rijk zijn. Zo kun je de voordelen van beide energiesystemen op je lichaam, geest en daarmee je leven toepassen.
Metabole flexibiliteit betekent dat je lichaam net zo makkelijk glucose als op vet kan verbranden voor de broodnodige energie. Die overschakeling verloopt op soepele, natuurlijke wijze. Waarom is het niet verstandig om alleen vet te verbranden? Dat is namelijk het meest effectieve, efficiënte en schone proces in je lichaam. Het nadeel van deze methode is dat het lichaam steeds onder ‘milde stress’ staat. Dat heeft grote voordelen. Maar het lichaam uit die stress halen en zich af en toe aan de rijke energie van natuurlijke koolhydraten laten laven, zorgt dat het lichaam zich kan herstellen.
Maar blijf opletten. Als een toename van koolhydraten gepaard gaat met een verlies van mentale helderheid of emotionele schommelingen dan is een ‘milde ketose’ misschien voor jou de beste oplossing.
Persoonlijk ben ik nu aan het kijken om vooral de koolhydraten in te nemen voor het sporten of een lange wandeling. Je kunt dan de snelle energie meteen gebruiken, je onderhoud je metabole flexibiliteit en je hebt nog steeds die waanzinnige wereld. Die wil ik namelijk niet meer verliezen.
Ik heb me de afgelopen decennia krachtig verdiept in ‘De kunst van het menszijn’. Wie ben je? Als individu, in relaties of in groepen? En hoe kun je op deze plek op een rustige, plezierige, liefdevolle en betekenisvolle manier bewegen? En de dingen doen die je wilt doen op een authentieke manier? Het is een weg langs uiteenlopende therapie-, coachings- en trainingsvormen waar ontwikkelingspsychologie en ervaringsgericht werken een grote rol speelt. In de laatste jaren richtte ik me steeds meer op oosterse en westerse filosofie en religie. En dat kreeg dit jaar een verrassende draai met een focus op onze biologie en voeding.
Ik richtte me het afgelopen half jaar op voeding en onze mentale en lichamelijke biologie. Ik studeerde, onderzocht, experimenteerde en schreef over datgene wat ik ontdekte. Mijn centrale vraag was of onze omgeving invloed had op onze mentale en fysieke gezondheid. En ik kwam erachter dat voeding een van de meest destructieve elementen was in onze samenleving.
Dat wist ik natuurlijk wel. Maar door echt te begrijpen wat er in mijn lichaam en geest gebeurt, zag ik dat er een andere wereld was. Ik was verbaasd. Niet alleen vanwege de fysieke sprong die ik maakte, maar vooral door de mentale sprong. Een natuurlijk en oorspronkelijk voedingspatroon kalmeert de geest, zorgt dat je liefde meer kunt ervaren, geeft meer plezier en maakt ook dat je meer betekenis ervaart.
Ik ben nog niet uitgeleerd daarvan is het effect te significant. Maar graag deel ik nu al – naast het programma dat ik maakte – de mooiste boeken voor je eigen ontwikkeling, studie en pad. Mocht je vragen hebben dan kun je altijd contact met me opnemen.
Meld je aan en ontvang de nieuwste inspiratie!
