– Nieuwjaarsgedachte –
Dit jaar leerde me dat liefde niet van buiten komt,
maar van binnen oplicht zodra ze wordt aangeraakt.
Dat de mooiste kiemen zich tonen in stilte,
ver voordat je kunt zien welke vorm ze zullen aannemen.
Ik gun je de ruimte waarin je
het meest subtiele niet overslaat.
En omdat liefde niet afhankelijk is van je omgeving,
maar vooral in jou ligt te wachten,
wens ik je dat je dat in 2026 nog meer mag toelaten.
– Persoonlijke noot –
Het was een mooi jaar. Betekent dit dat ik dan de wind in mijn rug voelde? Ja, bij wijlen. Wie naar de oppervlakte keek, zag vooral hoogtepunten. Ik maakte mijn eigen ‘cammino’ – langs oude militaire paden en vergeten handelswegen – in een doodlopend dal in Italië. Ik ontdekte daar een vergeten Italië waar het leven tussen de bergtoppen nog authentiek is. De eerste reis was meteen heel fijn.
Vlak voor de zomer was er de filmpremière van ‘Tussen hemel en aarde’ voor familie, vrienden en collega’s. Niet alleen zagen zij hoe ik in de natuur mensen begeleid en wat daarvan de eerste effecten zijn, maar ze zagen ook die waanzinnige bergen waar ik al meer dan 25 jaar kom. Dat was prachtig om met al die dierbaren – die me de afgelopen jaren zo hadden geholpen – te delen.
Ik breidde dit jaar mijn wandelingen – afgestemd op het ritme van de seizoenen – uit van één naar drie dagen per maand. Tijdens deze wandelingen, en ook in mijn coaching, trainingen, leiderschapsprogramma’s, supervisiegroepen en op reizen, had ik prachtige ontmoetingen. En voor het eerst zat ik – met een eigen gemaakt programma – niet alleen voor een groep. Dat was een ervaring die naar meer smaakt en dat wordt volgend jaar vervolgd. Nu al zin in.
Op een dieper niveau was het ronduit ongemakkelijk. Ik merkte weer dat als je volgens het ritme van de natuur leeft, je grote dingen toevallen. Het is een fijne manier om het ‘nieuwe in het jaar’ aan je ‘bestaande leven’ toe te voegen. En soms is dat nieuwe zo groot dat het bestaande dat niet kan opnemen. Het betekent dat je voor een keuze staat: je laat het nieuwe gaan of je omarmt het. En dan weet je dat je bestaande leven overhoop wordt gehaald. Je vermoedt dat het iets moois gaat brengen, maar je weet ook dat de weg – vol nieuwe obstakels – veel van je vraagt. Dat laatste gebeurde bij mij.
Het begint in januari en februari als er iets kleins in de rust, stilte en leegte iets kleins heel langzaam zicht- en voelbaar wordt. Het is die bijzondere staat van zijn: een klein gevoel ergens diep in je buik en/of die vreemde signalen die je in je omgeving gaan opvallen. De kunst is die signalen te (h)erkennen en aandacht te geven. Opeens voel je dan dat die eerste kiemen euforie brengen. Een nieuwe wereld verschijnt als de eerste knoppen aan een boom, met het nieuwe groen, dan plotseling vol kleur en belofte, tot in de zomer de eerste echte vruchten zich laten zien.
2025 ging over een andere manier van liefde ervaren. Ik ontdekte dat liefde een op zichzelf staand gevoel is. En ik kon dat in het moment voelen. Waar ik eerst dacht dat ik zoveel liefde van de ander kreeg, voel ik nu in het moment de enorme liefde die ik voor de ander voel. Ik associeerde – zoals bijna iedereen – dat gevoel van liefde met de ander: signaal en gevolg plakte ik op elkaar.
Die nieuwe ervaring van liefde bracht ook een enorme verliefdheid. En waar ik vroeger zei dat ik op iemand verliefd was, zei ik nu: “Dat deze vrouw zo veel liefde in mij laat ontvouwen.” Dat overweldigende en intense gevoel van liefde dat zich met enorme kracht van binnenuit plotsklaps van mij meester maakte. Om doodsbang van te worden.
Ik zag ook dat verliefdheid iets wegheeft van een lichte psychose: hoe geprojecteerde beelden van een mogelijke toekomst met haar zich telkens weer in mij verder ontrolden. En hoe die beelden vervolgens mijn hele wezen in vuur en vlam zetten. Ik schreef er de ‘Ode aan de liefde’ over.
De meest wonderlijke ervaring van dit jaar is dat ik me van die overweldigende verliefdheid – en met name de bijbehorende angst die ook zo bij liefde hoort – kon losmaken om vervolgens in een rustige volle liefde te stappen. Om dat daarna ook weer in liefde los te laten. Het paste niet. Wonderlijk en tegelijkertijd ook prachtig om dat zo te kunnen doen. Wat een rijkdom zat er in die ervaring en die enorme schakering aan gevoel.
Deze ervaringen veranderden mijn taal. Ik zie nu – gebaseerd op het taoïsme – dat jij en ik verschillende ‘vormen’ in ons dragen. Het is die staat van zijn (gedachten, gevoel, houding, blik en gedrag) waarin je bijvoorbeeld over je grens gaat en boosheid verschijnt, dat gevoel van melancholie bij die foto, die onzekerheid in die ontmoeting et cetera. En een belangrijke constatering is dat je – in eerste instantie – niet buiten deze bestaande patronen en overtuigingen kunt acteren. Het is jouw manier en je perspectief om je tot de wereld te verhouden.
In coaching leer je door nieuwe ervaringen die vormen vervolgens bij te schaven en creëer je weer nieuwe vormen. En wat dit jaar mij leerde is dat het onthechten van bestaande patronen en overtuigingen je daarin enorm helpt: je laat de vorm los of de vorm laat jou los. Om vervolgens te leren om in een andere vorm te stappen.
Dat – onthechten en loslaten – werd zichtbaar tijdens mijn zomerreces waarin ik de Yoga Sutra van Patanjali bestudeerde en beoefende. Met de aangereikte technieken – van deze oeroude Indiase filosofie – gebruik ik naast ontwikkelingspsychologie steeds meer Oosterse filosofieën en werkwijzen in mijn begeleiding: zo ongelofelijk krachtig.
En misschien lag dit hele jaar wel in mijn gedicht ‘de liefde in de stilte’ verscholen. Ik schreef het eind december 2024. Je zou de titel achteraf als opschrift van het afgelopen jaar kunnen zien.
Voor nu wens ik je een mooie start van het nieuwe jaar, waarin het nieuwe zich stil en krachtig mag ontvouwen.
Norbert Koopen – December 2025
