1. Veilig hechtingsstijl: balans tussen nabijheid en autonomie
Ontstaan: je ouders of verzorgers waren meestal beschikbaar en voorspelbaar. Je leerde dat je emoties welkom waren en dat je op steun kon rekenen.
Gevolgen: als volwassene voel je je prettig met nabijheid én zelfstandigheid. Je durft emoties te delen en om steun te vragen. Relaties zijn meestal stabiel en wederkerig. Je hebt vertrouwen dat verbinding en autonomie samen kunnen gaan.
2. Vermijdende hechtingsstijl: zelfredzaam, houdt afstand
Ontstaan: je ouders waren vaak emotioneel afwezig of afwijzend. Je leerde dat je gevoelens beter kon inslikken en zelfredzaam moest zijn.
Gevolgen: als volwassene richt je je vooral op onafhankelijkheid. Je vindt het lastig om kwetsbaarheid te tonen of steun te vragen. Nabijheid kan benauwend voelen en je houdt liever afstand. Dit kan sterk lijken, maar kost vaak veel innerlijke energie.
3. Ambivalente hechtingsstijl: zoekt nabijheid, vreest afwijzing
Ontstaan: je ouders waren soms liefdevol en soms onvoorspelbaar of afwezig. Je leerde dat je hard moest vechten om aandacht en nabijheid te krijgen.
Gevolgen: als volwassene zoek je veel bevestiging en nabijheid. Tegelijk ben je bang om afgewezen of verlaten te worden. Je gedrag kan wisselen tussen vastklampen en boosheid of teleurstelling. Relaties voelen daardoor vaak intens en onzeker.
4. Gedesorganiseerd hechtingsstijl: wisselend en tegenstrijdig.
Ontstaan: je ouders waren tegelijk bron van zorg en bron van angst, bijvoorbeeld door trauma of verwaarlozing. Je leerde dat nabijheid zowel nodig als gevaarlijk was.
Gevolgen: als volwassene verlang je naar verbinding, maar ervaar je die ook als bedreigend. Je wisselt vaak tussen aantrekken en afstoten. Je reacties zijn tegenstrijdig en verwarrend voor jezelf en anderen. Dit kan leiden tot instabiele of gespannen relaties.
Opmerking: Belangrijk om te realiseren is dat de lichaamsstryctuur, -houding, gedrag (verbaal en non-verbaal) en de manier van communiceren ontstaat op basis van de mogelijkheden van een kind. Een baby zal anders met de signalen in zijn omgeving omgaan dan een peuter. Omdat de laatste door de mate van zijn of haar ontwikkeling veel meer mogelijkheden heeft. Er ontstaat daarmee ook een andere persoonlijkheidsstructuur. Om die reden kun je vaak meteen zien op welke leeftijd bepaald gedrag is ontstaan.
