BLOG | NORBERT KOOPEN

DE DEUR IS ALTIJD OPEN

– Klik op de afbeelding voor de trailer (2.04) –

25 januari 2026 – Leestijd 2 minuten

“Het is cruciaal afwijkende meningen te elimineren…”

Stel je voor dat je geschiedenisleraar dat zegt. Niet als grap, maar als lesstof. Mr. Nobody Against Putin laat zien hoe indoctrinatie werkt. Niet met geweld, maar met sluwheid: ceremonies, rituelen, een lied, een gedicht.

Tot het in de hoofden van kinderen gaat zitten.

“Ik realiseer me weer dat er bij mij ook van alles naar binnen sijpelt. Millimeter voor millimeter schuift het mijn gedrag: oordeel of irritatie in plaats van verwondering.”

Ik kijk naar Pavel Talankin. Hij is een evenementencoördinator op een lokale middelbare school in Rusland. Een zachtaardige man die op zijn middelbare school is blijven hangen en alle belangrijke gebeurtenissen vastlegt. Hij is een goed leraar: welkom, open, vrij, inspirerend.

Je voelt waarom kinderen hem vertrouwen. Bij hem kun je opbloeien en jezelf zijn. De film laat dat het best zien in zijn werkkamer.

De deur is altijd open. En daarachter gebeuren de meest verrassende dingen.

Hij doet me denken aan mijn leraar geschiedenis. Hij reist mijn hele leven met me mee. Je hebt vast ook zo iemand gehad. Een les waar je graag naartoe ging.

Ik hing aan zijn lippen: de Intifadah, de Bloemenrevolutie en het Amerikaanse politieke systeem. Verhalen die via hem gingen leven, waardoor ik op onderzoek ging en die later – in de wereld – gekke afslagen maakten.

Net als Pavel filmde hij in de jaren 80 ook alles op onze school: sportdagen, culturele dagen, de examenstunt, schooltoneel. Zijn feesten in de vierde klas bij hem thuis waren legendarisch. Als 16-jarige bij je leraar thuis biertjes drinken. Ongekend. Wat een vrijheid. Wat een lol.

Ik zag de beelden vorig jaar weer toen een klasgenoot de oude VHS-banden had gedigitaliseerd na het plotselinge overlijden van deze bijzondere leraar. Wat waren we jong en onbezonnen. Vol levenslust ook, zo aan het begin van ons leven.

En juist dat zie je langzaam in de ogen van deze kinderen verdwijnen. Na de ‘speciale militaire operatie’ komt de propagandamachine via scholen binnen. En die is effectief. Leerlingen gaan na het eindexamen het leger in.

Langzaam druppelen de eerste horrorverhalen van het front de film binnen. Even later gevolgd door de eerste doden.

In de dagen na de film besef ik het weer. Het mechanisme is herhalend en constant. Het zit in toon, in herhaling, in niet echt luisteren, in wie er gelijk krijgt. Een polariserende quote op sociale media. Een niet doordachte krantenkop. Borst vooruit. ‘Ik weet het.’ ‘Zo hoort het.’

Oordelend. Uitsluitend. Niet alleen op inhoud, maar ook door de vorm. Ik begin er steeds gevoeliger voor te worden. Eigen belang versus een echt verhaal met onzekerheid.

Ik realiseer me weer dat er bij mij ook van alles naar binnen sijpelt. Millimeter voor millimeter schuift het mijn gedrag: oordeel of irritatie in plaats van verwondering.

De vraag is niet of het gebeurt. De vraag is: wanneer merk ik dat ik ben meegegaan?

Welke mening van mij is eigenlijk vooral herhaling van mijn omgeving?

Ik schreef eerder over macht en koers houden.